مروری بر پروژه های بین المللی در حوزه دیجیتالی سازی متون اسلامی و تاثیر آن بر پژوهش های دینی

در دهه های اخیر، دیجیتالی سازی متون اسلامی به عنوان بخشی از روند جهانی تحول در علوم انسانی دیجیتال، رشد قابل توجهی داشته است. این مقاله با هدف بررسی پروژه های بین المللی شاخص در حوزه دیجیتالی سازی متون اسلامی، به تحلیل تاثیر این فرایند بر شیوه های نوین پژوهش دینی می پردازد. پرسش اصلی مقاله آن است که دیجیتالی سازی متون اسلامی چه تاثیری بر تولید، بازخوانی و تحلیل معرفت دینی در سطح جهانی داشته است؟ در این راستا، با بهره گیری از روش پژوهش مروری تحلیلی و بررسی منابع و پروژه های علمی در کشورهای غربی، اسلامی و جنوب شرقی آسیا، تلاش شده است تا مهم ترین پلتفرم ها، بانک های اطلاعاتی و ابزارهای پژوهشی معرفی و تحلیل شوند. یافته ها نشان می دهد که پروژه هایی نظیر Qur’an Tools، OpenITI، Shamela، Al-Maktaba Al-Shamilah، Digital Islamic Humanities Initiative (دانشگاه براون) و KITAB Project نقش موثری در تحول دسترسی به متون دینی، تسهیل مطالعات تطبیقی و گسترش روش های تحلیلی رایانه محور در علوم اسلامی ایفا کرده اند. نتایج همچنین حاکی از آن است که دیجیتالی سازی موجب تقویت همکاری های میان رشته ای، افزایش دقت در تحلیل های متنی و ارتقای قابلیت بازیابی معنایی متون دینی شده است. در پایان، مقاله بر ضرورت بومی سازی فناوری های دیجیتال، توجه به ملاحظات معرفتی در بهره گیری از ابزارهای رایانه ای و سرمایه گذاری در پروژه های متن باز اسلامی در کشورهای اسلامی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

دیجیتالی سازی متون اسلامی ، علوم اسلامی دیجیتال ، پژوهش های دینی ، پروژه های بین المللی