فرآیندسازی مراحل کشف صدور حدیث؛ مقدمه ای بر اعتبارسنجی دیجیتال

کشف صدور حدیث، یکی از مراحل بنیادین در دانش حدیث است که به دلیل پیچیدگی های ذاتی، نیازمند دقت بالا و طی مراحل منظم و گام به گام می باشد. حدیث پژوهان برای اعتبارسنجی این فرآیند، مسیری را دنبال می کنند که بر دانش رجال استوار است؛ با این حال، این مسیر در منابع علمی به صورت مدون و شفاف بیان نشده و بیشتر به صورت ذهنی و تجربی مورد استفاده قرار گرفته است. فرآیندسازی این مراحل، اقدامی ضروری برای نظام مند کردن دانش کشف صدور و انتقال آن به ابزارهای دیجیتال محسوب می شود. این مقاله با تمرکز بر سه مرحله نخست کشف صدور حدیث، شامل: ۱. بررسی قطع به صدور؛ ۲. بازسازی سند؛ ۳. شناسایی راویان، تلاش دارد فرآیندهای گام به گام این عملیات را شفاف سازی و الگوسازی کند. فرآیندسازی این مراحل، امکان طراحی مدل های مفهومی و الگوریتم هایی را فراهم می سازد که می توانند به عنوان پایه ای برای دیجیتال سازی فرآیندهای اعتبارسنجی حدیث مورد استفاده قرار گیرند. همچنین، جایگاه این فرآیندسازی به عنوان پلی میان دانش سنتی حدیث شناسی و ابزارهای نوین فناوری مورد بررسی قرار می گیرد. هدف این مقاله، تبیین و فرآیندسازی مراحل کشف صدور حدیث و ارائه الگوهایی است که بتوانند مبنایی برای توسعه سامانه های دیجیتال اعتبارسنجی احادیث فراهم آورند. با توجه به گستردگی مباحث، در این نوشتار و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و روش توصیفی–تحلیلی، صرفا به سه مرحله ابتدایی پرداخته شده و بررسی دو مرحله بعدی به نوشتاری دیگر موکول گردیده است.

کلیدواژه ها:

فرآیندسازی کشف صدور ، علم رجال ، حدیث شناسی ، اعتبارسنجی دیجیتال ، قطع به صدور ، بازسازی سند ، شناسایی راوی