جهاد نوین در عصر دیجیتال دیدگاه های رهبر انقلاب در مورد هوش مصنوعی و اقتدار ملی

عصر حاضر با ظهور فناوری های تحول آفرینی چون هوش مصنوعی، عرصه ای نوین از رقابت های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی را گشوده است. این مقاله با هدف تبیین چارچوب نظری و راهبردی مقام معظم رهبری در مواجهه با این فناوری، به تحلیل دیدگاه های ایشان در مورد هوش مصنوعی و جایگاه آن در تحقق اقتدار ملی می پردازد. روش تحقیق این پژوهش، تحلیل محتوای کیفی بیانیه ها و سخنرانی های کلیدی معظم له در حوزه های فضای مجازی، علم و فناوری است. یافته های پژوهش نشان می دهد که دیدگاه رهبری در خصوص هوش مصنوعی، فراتر از یک ابزار صرف، آن را به مثابه یک «میدان مبارزه» (جهاد نوین) در عصر دیجیتال تعریف می کند. این دیدگاه بر سه رکن اساسی استوار است. اهمیت راهبردی و عدم انفعال؛ هوش مصنوعی به عنوان عاملی تعیین کننده در آینده کشور، نیازمند سرمایه گذاری فعال و رهبری هدفمند است. پیوند با مبانی اسلامی؛ توسعه این فناوری باید در چارچوب گفتمان علوم انسانی اسلامی و با هدف صیانت از هویت ملی و دینی صورت پذیرد؛ تحقق اقتدار و تسلط بر این فناوری نه یک هدف صرفا فنی؛ بلکه ابزاری بنیادین برای تقویت استقلال و اقتدار علمی، سیاسی و اقتصادی کشور تلقی می شود. برای تحقق «جهاد نوین» در عصر دیجیتال، لازم است سیاست گذاری های کلان کشور در حوزه هوش مصنوعی، از یک رویکرد واکنشی به یک رویکرد فعال و تحول آفرین مبتنی بر مبانی فکری و راهبردهای مقام معظم رهبری تغییر یابد تا هوش مصنوعی به جای تبدیل شدن به ابزاری برای وابستگی، به محرک اصلی اقتدار ملی تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اقتدار ملی ، جهاد نوین ، علوم انسانی اسلامی ، فضای مجازی ، دیدگاه های رهبری