چهارچوب فقهی کاربرد هوش مصنوعی در سلامت با تاکید بر قاعده ضمان

هوش مصنوعی (AI) در حوزه سلامت، از پیش گیری بیماری ها تا درمان و بازتوانی، تحولات چشمگیری ایجاد کرده، اما در عین حال چالش های فقهی مرتبط با ضمان در خطاهای آن کمتر بررسی شده است. این پژوهش با هدف ارائه چارچوبی فقهی برای تنظیم کاربرد AI در سلامت، بر قاعده ضمان و عدم ضمان امین تمرکز دارد و مسئولیت توسعه دهندگان و پزشکان را در خطاهای AI تحلیل می کند. روش جمع آوری مبتنی بر مرور نظام مند منابع علمی حوزه سلامت و تحلیل قاعده فقهی ضمان و عدم ضمان امین و به صورت کتابخانه ای و روش ارائه تحلیلی-توصیفی است. با بررسی مواردی مانند پیش بینی درست یا نادرست بیماری های مختلف، تشخیص صحیح یا اشتباه انواع سرطان و توصیه های مناسب یا نامناسب چت بات ها، قاعده ضمان برای تعیین مسئولیت پزشکان (به دلیل عدم نظارت کافی) و توسعه دهندگان AI (به دلیل نقص های فنی) تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهند که قاعده ضمان می تواند چارچوبی موثر برای جبران زیان های ناشی از خطاهای AI فراهم کند، در حالی که رعایت استانداردها و امانت داری ممکن است معافیت ایجاد کند. این مطالعه با تلفیق فقه اسلامی و فناوری های نوین در حوزه سلامت، گامی در جهت تنظیم مسئولانه AI در جوامع اسلامی برمی دارد چرا که اثبات می کند همان گونه که ایجاد مسئولیت توسط هوش مصنوعی ممکن است، مسئولیت پذیری آن نیز دیدگاهی قابل دفاع می باشد.

کلیدواژه ها:

فقه اسلامی ، مخاطرات هوش مصنوعی ، ضمان هوش مصنوعی ، قاعده ضمان ، عدم ضمان امین ، ضمان پزشک