روان شناسی بازی های ویدئویی انگیزش، هویت و طراحی روان شناسانه (چالش های تفسیر قرآن با استفاده از هوش مصنوعی: بینش ها و محدودیت ها)

این پژوهش به بررسی چالش های بنیادین معرفت شناختی، روش شناختی، فنی و اخلاقی در به کارگیری هوش مصنوعی (AI) برای تفسیر قرآن کریم می پردازد. مسئله اصلی، شکاف میان قابلیت های پردازشی AI و الزامات ضروری برای فهم عمیق و معتبر کلام الهی است. اهداف تحقیق شامل شناسایی و دسته بندی این چالش ها، تحلیل عمیق ماهیت آن ها، ارزیابی انتقادی توانمندی ها و محدودیت های AI کنونی (خصوصا مدل های زبانی بزرگ) در مواجهه با ویژگی های منحصربه فرد قرآن و ارائه بینش هایی درباره نقش محوری مفسر انسانی و استفاده ابزاری محتاطانه از AI بود. روش پژوهش، کیفی از نوع تحلیلی-توصیفی و انتقادی، مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای و تحلیل محتوای کیفی منابع مرتبط در حوزه های تفسیر، هوش مصنوعی و مطالعات میان رشته ای است. یافته های کلیدی نشان می دهد که کاربرد AI در تفسیر قرآن با چالش های جدی در پنج حوزه اصلی روبروست: ۱. معناشناختی و زبانی (پیچیدگی زبان قرآن، فقدان درک واقعی)؛ ۲. بافتی (دشواری مدل سازی انواع بافت)؛ ۳. معرفت شناختی و الهیاتی (ماهیت وحیانی متن، نقش نیت و صلاحیت مفسر)؛ ۴. فنی و الگوریتمی (وابستگی به داده، عدم شفافیت، ناتوانی در استدلال عمیق)؛ ۵. اخلاقی و سوگیری (تقویت بایاس ها، مسئولیت پذیری). نتایج پژوهش موکدا بیان می دارد که علی رغم پتانسیل AI به عنوان ابزار کمکی در لایه های اولیه تحلیل (مانند شناسایی الگوهای واژگانی)، این فناوری به دلیل محدودیت های ذاتی و چالش های عمیق ذکر شده، قادر به انجام عمل تفسیر به معنای حقیقی و کشف مراد الهی نیست. در نهایت، بر لزوم حفظ نقش محوری مفسر انسانی، استفاده محتاطانه و ابزاری از AI صرفا به عنوان دستیار پژوهشگر و ضرورت تحقیقات میان رشته ای بیشتر تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تفسیر قرآن ، چالش ها ، مطالعات میان رشته ای ، اخلاق