کاربست فناوری اطلاعات، علم داده و هوش مصنوعی در پردازش محتوای علوم قرآنی دیجیتال

مطالعه مروری نظام مند حاضر با بهره گیری از چارچوب پریزما، نقش فناوری های اطلاعات، علم داده و هوش مصنوعی در پردازش و تحلیل محتوای علوم قرآنی دیجیتال را در دوره انتشار ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ بررسی کرده است. در فرآیند جستجو و انتخاب مقالات، در نهایت ۳۵ مقاله معتبر برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. در مرحله اول، تعداد کل مقالات بازیابی شده از پایگاه های معتبر مانند گوگل اسکالر، سماتیک اسکالر، اسکوپوس و ریسرچ گیت، برابر با ۱۵۰ مقاله بود که بر اساس کلیدواژه های مرتبط با فناوری های قرآنی، هوش مصنوعی، تحلیل معنایی، گراف های دانش، پردازش زبان طبیعی و تفسیر دیجیتال جستجو شدند. در مرحله غربال اولیه، مقالات مرتبط با عنوان و چکیده، با موضوع تایید شدند و تعداد مقالات به ۸۵ مقاله کاهش یافت. در ادامه، بر اساس روش شناسی علمی، نتایج تجربی و تمرکز بر فناوری های ساختاری، معنایی و صحت سنجی، تعداد مقالات به ۵۰ مقاله کاهش یافت. در مرحله ارزیابی کیفیت، بر اساس معیارهایی چون وضوح هدف، رویکرد علمی، حجم نمونه و نوآوری، نمره دهی انجام شد و مقالات با امتیاز بالا (حداقل ۸۰ از ۱۰۰) انتخاب شدند. در نهایت، ۳۵ مقاله با بالاترین امتیاز و اعتبار علمی برای تحلیل نهایی و استخراج یافته ها برگزیده شدند. نتایج نشان داد که فناوری های پایگاه داده های معنایی، مدل های ساختاری، فناوری های یادگیری عمیق چندوظیفه ای و چندزبانه، فناوری های ارزیابی صحت و تفسیرپذیر و فناوری های تحلیل ساختاری و نحوی نقش مهمی در تحلیل روابط مفهومی، معنایی و ساختاری آیات قرآن دارند، اما نیازمند داده های غنی، برچسب گذاری دقیق، توسعه فناوری های چندسطحی و استانداردسازی داده ها هستند تا بتوانند به طور موثر در حوزه علوم قرآنی دیجیتال بهره برداری شوند. توسعه فناوری های مقاوم، تفسیرپذیر و استانداردسازی داده ها، کلید بهره برداری پایدار و موثر از فناوری های نوین در این حوزه است.

کلیدواژه ها:

تحلیل معنایی قرآن ، تحلیل چندزبانه قرآن ، پردازش زبان طبیعی قرآن ، ساختار نحوی و معنایی ، پایگاه داده های معنایی ، فناوری های هوش مصنوعی