تحلیل فقهی و حقوقی پیامدهای ارزهای دیجیتال بر جامعه مسلمان ایران

ظهور ارزهای دیجیتال به عنوان یکی از مهم ترین دستاوردهای فناوری مالی نوین، ابعاد مختلف اقتصادی، حقوقی، فقهی و اجتماعی جوامع را تحت تاثیر قرار داده است. در جامعه مسلمان ایران، این پدیده نوظهور به واسطه ساختارهای دینی، فرهنگی و حقوقی خاص، با پیامدهایی دوگانه همراه بوده است. ارزهای دیجیتال با ویژگی هایی نظیر تمرکززدایی، حذف واسطه ها، ناشناس بودن تراکنش ها و سرعت بالای تبادل، فرصت هایی در جهت تسهیل مبادلات مالی فراهم کرده اند؛ با این حال، در کنار مزایای مذکور، چالش هایی فقهی از جمله مشروعیت معاملات، وجود غرر، قمار، ربا و همچنین ابهامات حقوقی در زمینه مالکیت، پول شویی و جرایم مالی نیز پدید آمده اند. علاوه بر این، گسترش استفاده از ارزهای دیجیتال می تواند زمینه ساز تغییراتی در سبک زندگی، تضعیف ارزش های جمع گرایانه، تقویت فردگرایی، ترویج مصرف گرایی و بروز نابرابری های اجتماعی گردد؛ پدیده هایی که پیامدهای فرهنگی و اخلاقی قابل توجهی در ساختار جامعه اسلامی به همراه دارند. این مقاله با هدف تبیین و تحلیل جامع ابعاد مذکور، از روش تحقیق اسنادی و کتابخانه ای بهره گرفته و با رویکرد توصیفی تحلیلی، می کوشد ضمن ارزیابی چالش ها و فرصت های موجود، راهکارهایی جهت تدوین چارچوب فقهی و حقوقی متناسب با مقتضیات جامعه اسلامی ارائه نماید. یافته های پژوهش نشان می دهد که در فقدان تنظیم گری دینی و حقوقی موثر، آسیب های اجتماعی، فرهنگی و شرعی ناشی از این پدیده می تواند منافع بالقوه آن را تحت الشعاع قرار دهد.

کلیدواژه ها:

ارز دیجیتال ، فقه اسلامی ، حقوق ایران ، پیامدهای اجتماعی ، جامعه مسلمان ایران