مدل سازی احتمال وقوع گردوغبار در جنوب غرب ایران با استفاده از الگوریتم جنگل تصادفی در پلتفرم Google Earth Engine

استان خوزستان به دلیل شرایط اقلیمی، ویژگی های سطح زمین و مجاورت با کانون های فعال گردوغبار فرامرزی، از مناطق بحرانی ایران از نظر رخداد طوفان های گرد و غبار به شمار می رود. هدف این پژوهش مدل سازی و پیش بینی فضایی احتمال وقوع گرد و غبار در استان خوزستان با استفاده از الگوریتم جنگل تصادفی و داده های چند منبعی سنجش از دور در پلتفرم Google Earth Engine است. در این مطالعه متغیرهای پیش بینی کننده شامل شاخص پوشش گیاهی نرمال شده، سرعت باد سطحی ۱۰ متری، رطوبت خاک سطحی و ارتفاع توپوگرافی بودند که به صورت میانگین برای دوره زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ محاسبه شدند. برچسب طبقه بندی گردوغبار بر اساس درصد روزهای دارای ضخامت نوری هواویژ بیش از ۰٫۸ از داده های مودیس و با آستانه ۵ درصد تعریف گردید. نمونه برداری طبقه بندی شده در مقیاس مکانی ۱۰۰۰ متر انجام شد و داده ها به سه مجموعه آموزشی (۷۰)، اعتبارسنجی (۱۵) و آزمون مستقل (۱۵) تقسیم شدند. مدل جنگل تصادفی با ۵۰ درخت آموزش داده شد و نتایج ارزیابی نشان داد که دقت کلی مدل در مجموعه اعتبارسنجی برابر با ۹۳٫۰۷٪ و در مجموعه آزمون مستقل برابر با ۹۱٫۸۷٪ است که بیانگر تعمیم پذیری مناسب و عدم پیش برازش قابل توجه مدل می باشد. نقشه های احتمال وقوع گردوغبار و کلاس پیش بینی شده تمرکز بالای خطر را در مناطق جنوبی و جنوب غربی استان خوزستان، به ویژه در حوالی تالاب هورالعظیم، نوار مرزی با عراق و بخش هایی از سواحل خلیج فارس نشان دادند. این الگوی فضایی با کانون های شناخته شده تولید ریزگرد و شرایط محیطی منطقه همخوانی بالایی دارد.

کلیدواژه ها:

گردوغبار ، ریزگرد ، جنگل تصادفی ، سنجش از دور