بررسی عوامل تاثیرگذار بر احتمال ورشکستگی کسب و کارهای خرد و کوچک و طراحی مدل سه لایه

یکی از چالشهای اساسی اقتصادهای مدرن ورشکستگی کسب و کارهای کوچک (SME) است که سالانه خسارات اقتصادی بالایی به همراه دارد. با وجود انجام پژوهشهای متعدد در این حوزه فقدان یک چارچوب نظری یکپارچه که عوامل چندبعدی ورشکستگی را به صورت همزمان بررسی و تبیین کند احساس می شود. هدف این پژوهش بررسی یکسری از عوامل تاثیرگذار بر ورشکستگی و طراحی مدلی جامع برای تحلیل و پیش بینی ورشکستگی در کسب و کارهای کوچک با تلفیق سه نظریه کلیدی مدیریت استراتژیک است. این پژوهش از نوع توسعه ای کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شده است. با استفاده از استراتژی مرور نظام مند ادبیات و بهره گیری از پایگاه های داده مقالات مرتبط شناسایی شد. پس از غربالگری در چهار مرحله ۳۰ مقاله؛ ۲۰ مقاله انگلیسی و ۱۰ مقاله فارسی برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. پس از تحلیل سه مضمون اصلی و نه مضمون فرعی شناسایی شد. موارد اصلی عبارتند از: ۱- کمبود منابع ارزشمند شامل سرمایه اجتماعی ناکافی، سرمایه انسانی ضعیف و فقدان فرهنگ سازمانی انعطاف پذیر؛ ۲- ناتوانی در تغییر شامل ضعف در حسگری، ناتوانی در شکار فرصت و عدم تحول ساختاری؛ ۳- اشتباه در تصمیم گیری شامل استفاده از منطق علی در شرایط عدم قطعیت، تعصب و اطمینان بیش از حد مدیران و نادیده گرفتن علائم هشداردهنده. بر اساس این مضامین مدل سه لایه ورشکستگی طراحی شد. ورشکستگی در کسب و کارهای کوچک یک پدیده تک عاملی نیست، بلکه حاصل تعامل سه دسته عامل در سه سطح است. مدل سه لایه پیشنهادی نشان می دهد که ضعف در هر سطح سطوح بعدی را تضعیف کرده و در نهایت به ورشکستگی منجر می شود.

کلیدواژه ها:

ورشکستگی ، نظریه منبع محور ، قابلیت های پویا ، تصمیم گیری کارآفرینانه ، مدل سه لایه