اثربخشی روان نمایشگری گروهی بر طرحواره های ناسازگار اولیه و علائم اضطراب اجتماعی در دانشجویان: یک مطالعه نیمه آزمایشی

زمینه و هدف: اختلال اضطراب اجتماعی ریشه های عمیقی در ساختارهای شخصیتی و طرحواره های ناسازگار دارد که اغلب در مقابل درمان های کلاسیک مقاوم هستند. هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی مداخله روان نمایشگری بر طرحواره های ناسازگار اولیه (نقص شرم، انزوای اجتماعی و شکست) و کاهش علائم اضطراب اجتماعی در دانشجویان بود. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانشجویان مبتلا به اضطراب اجتماعی در سال ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۳۰ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای مداخله روان نمایشگری قرار گرفتند در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه طرحواره یانگ (YSQ-SF) و مقیاس اضطراب اجتماعی کانور (SPIN) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که روان نمایشگری منجر به کاهش معنادار نمرات اضطراب اجتماعی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است (P < ۰.۰۰۱). همچنین این مداخله توانست به طور معناداری طرحواره های نقص شرم، انزوای اجتماعی و شکست را در شرکت کنندگان تعدیل کند (P < ۰.۰۰۵). اندازه اثر گزارش شده نشان دهنده کارایی مطلوب این روش در بازسازی تجربیات هیجانی بود. نتیجه آن که روان نمایشگری با استفاده از تکنیک های کنشی و بازسازی واقعیت مازاد فراتر از شناخت درمانی های کلامی عمل کرده و با اصلاح لایه های عمیق طرحواره ای، راهکاری موثر برای بهبود پایدار اضطراب اجتماعی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

روان نمایشگری ، طرحواره های ناسازگار اولیه ، اضطراب اجتماعی ، طرحواره نقص و شرم ، دانشجویان