آسیب شناسی چندبعدی کودکان کار در بستر جنگ تحمیلی سوم (جنگ رمضان): رویکردی نظام مند به آسیب های روانی اجتماعی و اقتصادی

کودکان کار در شرایط بحران های امنیتی به ویژه در جنگ های تحمیلی با آسیب های چندبعدی، روانی، اجتماعی و اقتصادی روبرو هستند. این پژوهش با هدف آسیب شناسی وضعیت کودکان کار در دوران جنگ رمضان (جنگ تحمیلی سوم) انجام شد. هدف اصلی، واکاوی تعامل میان فقر، خشونت جنگی و فروپاشی ساختارهای حمایتی و تاثیر آن بر ابعاد مختلف زندگی این کودکان است. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با روش کتابخانه ای مرور (اسنادی) اجرا شده است. جامعه اسنادی شامل گزارش های سازمان های بین المللی (یونیسف، ILO)، مقالات علمی مرتبط با روان شناسی جنگ و جامعه شناسی، فقر و اسناد میدانی از مناطق درگیر بود. داده ها از پایگاه های اطلاعاتی داخلی و خارجی گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و روش بازگشت گرا مورد بررسی قرار گرفتند. چارچوب نظری پژوهش بر پایه نظریه های چرخه فقر، هارپر، دلبستگی بالبی، سیستم های بایون و ترومای پیچیده استوار است. یافته ها نشان داد که جنگ رمضان با عمیق تر کردن شکاف طبقاتی و تخریب زیرساخت های اجتماعی کودکان را از وضعیت کمک کننده اقتصادی به نان آور «حیاتی» تبدیل کرده است. در بعد روان شناختی، پدیده های «بزرگسالی زودرس»، اختلالات دلبستگی و ترومای پیچیده ناشی از تلفیق ترس از جنگ و فشار فقر مشهود بود. در بعد اجتماعی، فروپاشی خانواده، طرد اجتماعی و مشارکت کودکان در شبکه های غیررسمی جنگی مانند حمل ونقل یا جاسوسی رخ داد. در بعد اقتصادی، استثمار کودکان توسط باندهای جنایتکار و تثبیت چرخه فقر بین نسلی از نتایج مستقیم این بحران بود. جنگ تحمیلی سوم نه تنها سلامت فیزیکی، بلکه هویت و سرمایه اجتماعی کودکان کار را به شدت تخریب کرده است. فقدان امنیت وجودی و کارایی سیستم های حمایتی در زمان جنگ، منجر به بحران اعتماد و سردرگمی هویتی شده است. لذا بازسازی این قشر نیازمند مداخلات روان اجتماعی تخصصی، جبران آموزشی و طراحی سیاست های حمایتی چابک است تا از انتقال فقر و آسیب ها به نسل های بعدی جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

کودکان کار ، جنگ تحمیلی ، جنگ رمضان ، ترومای جنگ ، فقر ساختاری ، آسیب شناسی اجتماعی