نقش هوش مصنوعی در ایجاد مزیت رقابتی ملی از طریق هوشمندسازی گمرک استان هرمزگان

در دهه های اخیر، هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم ترین فناوری های تحول آفرین، نقش قابل توجهی در ارتقای کارآمدی سازمان ها، تسهیل تصمیم گیری، بهبود خدمات و توسعه مزیت رقابتی ایفا کرده است. در این میان، گمرک به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای موثر بر تجارت خارجی، تسهیل مبادلات، کنترل و نظارت بر ورود و خروج کالا و پشتیبانی از زنجیره تامین ملی، نیازمند گذار از الگوهای سنتی به الگوهای هوشمند و داده محور است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در ایجاد مزیت رقابتی ملی از طریق هوشمندسازی گمرک استان هرمزگان انجام شده است. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل ۳۰۰ نفر از مدیران، کارشناسان، کارکنان گمرک و فعالان مرتبط با فرایندهای تجاری و ترخیص در استان هرمزگان بوده که از میان آنان ۶۰ نفر به عنوان نمونه نهایی مورد بررسی قرار گرفته اند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر ادبیات نظری و پیشینه پژوهش است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق بهبود مدیریت ریسک، کشف تخلفات، افزایش شفافیت، تسریع فرایندهای گمرکی، ارتقای کیفیت تصمیم گیری و کاهش هزینه های مبادله، نقش معناداری در ارتقای عملکرد گمرک و در نتیجه تقویت مزیت رقابتی ملی دارد. نتایج همچنین بیانگر آن است که تحقق گمرک هوشمند مستلزم فراهم سازی زیرساخت های فنی، آموزش نیروی انسانی، یکپارچه سازی داده ها و توسعه حکمرانی هوشمند در بخش عمومی است [۱-۵].

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هوشمندسازی گمرک ، مزیت رقابتی ملی ، گمرک هرمزگان ، خدمات هوشمند ، حکمرانی دیجیتال