مفهوم پردازی کشورداری ایرانی اسلامی: بازخوانی مبانی حکمرانی ملی و مدیریت دولتی

کشورداری به عنوان نظام هدایت و اداره امور عمومی، از بنیادی ترین موضوعات حوزه حکمرانی و مدیریت دولتی به شمار می رود. در دهه های اخیر، تحولات نظری در عرصه حکمرانی و ضرورت دستیابی به الگوهای بومی و متناسب با اقتضائات فرهنگی و تمدنی، توجه پژوهشگران را به مفهوم پردازی الگوی کشورداری ایرانی اسلامی معطوف ساخته است. با وجود مطالعات متعدد در حوزه حکمرانی و مدیریت دولتی، هنوز چارچوبی منسجم برای تبیین مبانی، مولفه ها و الزامات کشورداری ایرانی اسلامی ارائه نشده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف بازخوانی و مفهوم پردازی کشورداری ایرانی اسلامی و تبیین نسبت آن با حکمرانی ملی و مدیریت دولتی انجام شده است. این پژوهش با رویکردی کیفی و مبتنی بر روش تحلیل مفهومی و اسنادی، به بررسی منابع اسلامی، اندیشه سیاسی و مدیریتی اسلام، میراث فکری ایران و ادبیات معاصر حکمرانی پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که کشورداری ایرانی اسلامی بر مجموعه ای از مبانی معرفتی و ارزشی شامل توحیدمحوری، عدالت، کرامت انسانی، مسئولیت پذیری، مردم محوری، قانون گرایی، شایسته سالاری و مصلحت عمومی استوار است. همچنین، در این الگو حکمرانی ملی فراتر از مدیریت اداری صرف، فرآیندی شبکه ای و چندسطحی برای تحقق اهداف جامعه و دولت تلقی می شود که در آن کارآمدی، مشروعیت، مشارکت عمومی و پاسخگویی به صورت هم زمان مورد توجه قرار می گیرد.نتایج پژوهش حاکی از آن است که کشورداری ایرانی اسلامی می تواند به عنوان یک چارچوب نظری بومی، ظرفیت تلفیق ارزش های اسلامی و تجربه تاریخی ایران را با الزامات حکمرانی نوین فراهم سازد و زمینه ساز ارتقای کیفیت مدیریت دولتی و تحقق حکمرانی مطلوب در جمهوری اسلامی ایران باشد.

کلیدواژه ها:

کشورداری ایرانی اسلامی ، حکمرانی ملی ، مدیریت دولتی ، حکمرانی مطلوب ، الگوی بومی حکمرانی ، دولت