طراحی مدل مفهومی وزارت علوم نسل چهارم مبتنی بر والدگری سازمانی

تحولات ناشی از اقتصاد دانش بنیان، انقلاب صنعتی چهارم، تحول دیجیتال و پیچیده تر شدن مسائل ملی، ضرورت بازنگری در نظام حکمرانی آموزش عالی را بیش از پیش آشکار ساخته است. با وجود توسعه کمی آموزش عالی و رشد تولیدات علمی در ایران، چالش هایی نظیر فاصله میان دانشگاه و جامعه، ضعف نقش دانشگاه ها در حل مسائل کشور، هم شکلی ماموریتی دانشگاه ها و پراکندگی ظرفیت های علم، فناوری و نوآوری همچنان پابرجاست. پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی مفهومی برای بازتعریف نقش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در قالب «وزارت علوم نسل چهارم» انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف توسعه ای و از نظر روش، مبتنی بر تحلیل و تلفیق مفهومی است. داده های پژوهش از طریق مطالعه و ترکیب ادبیات دانشگاه نسل چهارم، حکمرانی آموزش عالی، اکوسیستم علم و فناوری و نظریه والدگری سازمانی گردآوری و تحلیل شد. یافته ها نشان داد که «مزیت والدی وزارت علوم» می تواند به عنوان هسته نظری وزارت علوم نسل چهارم مطرح شود. بر این اساس، وزارت علوم نسل چهارم نهادی ماموریت گرا، توسعه گر، شبکه ساز و پلتفرمی است که از طریق ایجاد مزیت راهبردی، ماموریتی، توسعه ای، هم افزایی، پلتفرمی و اقتضایی برای اجزای اکوسیستم علم، فناوری و نوآوری، زمینه تحقق دانشگاه های نسل چهارم و ارتقای نقش آموزش عالی در حل مسائل ملی را فراهم می سازد. پژوهش حاضر چارچوبی نوآورانه برای بازطراحی حکمرانی آموزش عالی و سیاست گذاری علم، فناوری و نوآوری در ایران ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

والدگری سازمانی ، مزیت والدی ، حکمرانی آموزش عالی ، دانشگاه نسل چهارم ، اکوسیستم علم و فناوری