حکمرانی چابک در نظام اداری ایران: چارچوب بندی سیاستی دلالت های بیانیه گام دوم با رویکرد گذار به ساختارهای ارگانیک

نظام اداری به مثابه پیشران برنامه های توسعه، در ایران با چالش های ساختاری عمیقی نظیر تمرکزگرایی افراطی، تورم قوانین و اینرسی نهادی مواجه است که منجر به ناکارآمدی و پدیده ی «بوروکراسی هراسی» شده است. هدف پژوهش حاضر، تدوین چارچوبی عملیاتی برای چابک سازی نظام اداری ایران با استمداد از دلالت های سیاستی «بیانیه گام دوم انقلاب» و شناسایی پیشران های نوین حکمرانی است. این مطالعه با بهره گیری از روش کیفی و تحلیل اسنادی، شکاف میان وضع موجود و وضع مطلوب را در ده محور راهبردی تحلیل نموده است. یافته ها نشان می دهد که اصلاح نظام اداری صرفا با کوچک سازی های مقطعی محقق نمی شود؛ بلکه نیازمند گذاری پارادایمی از «بوروکراسی مکانیکی» به «سازمان های ارگانیک» است. نتایج پژوهش تبیین می کند که مدیریت جهادی به عنوان کاتالیزور انسانی، و هوشمندسازی فرآیندها با تکیه بر فناوری های نوین (نظیر هوش مصنوعی)، ارکان اصلی این تحول هستند. بر این اساس، پیشنهاد می گردد سیاست گذاران با تنقیح قوانین، استقرار نظام نظارت پیشگیرانه و انتصاب مدیران مبتنی بر شایستگی های تحول گرا (مبتنی بر مولفه های بیانیه گام دوم)، ساختار فعلی را به نهادی پیشران و مسئله محور مبدل سازند. در نهایت، یافته ها موید آن است که تحقق تمدن نوین اسلامی در گرو هم افزایی استراتژیک میان ساختارهای چابک، فناوری های هوشمند و فرهنگ مدیریت جهادی است که می تواند نظام اداری را به موتور محرک پیشرفت کشور تبدیل نماید. این پژوهش ضمن ارائه ی یک ماتریس راهبردی، به لزوم گذار از رویکردهای واکنشی به رهیافت های پیش دستانه و سناریومحور در حکمرانی اداری تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

چابک سازی نظام اداری ، بیانیه گام دوم انقلاب ، حکمرانی هوشمند ، اصلاح ساختار ، سازمان های ارگانیک