پدیدارشناسی شکاف خط مشی گذاری و اجرا در نظام اداری ایران: رهیافتی انتقادی-تفسیری به سوی حکمرانی شبکه ای و هم آفرینی ارزش عمومی

شکاف فزاینده میان تدوین خط مشی های عمومی و اجرای موثر آن ها، یکی از چالش های بنیادین و مزمن در نظام اداری ایران است که پیامدهایی نظیر افت کارایی نهادی و فرسایش اعتماد عمومی را در پی داشته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی پدیدارشناسانه این گسست، از یک رهیافت انتقادی-تفسیری بهره برده و به نقد پارادایم بوروکراسی سنتی و توهم کنترل خطی در مدیریت دولتی می پردازد. روش شناسی این مطالعه کیفی بوده و مبتنی بر مرور روایتی-انتقادی و تحلیل مضمون ادبیات نظری و چالش های نهادی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ریشه توقف، مقاومت یا انحراف خط مشی ها در مرحله پیاده سازی، ناشی از سه عارضه اساسی شامل «اینرسی ساختاری»، «تقلیل گرایی و انزوای بوروکرات ها از جامعه هدف» و «انسداد در مسیر مشارکت ذی نفعان» است. بر این اساس، مقاله حاضر استدلال می کند که عبور از این بن بست اجرایی، نیازمند گذار پارادایمی از مدل های سلسله مراتب محور به الگوی «حکمرانی شبکه ای» و بازتعریف نقش شهروندان در قالب شرکای استراتژیک در «هم آفرینی ارزش عمومی» است. در نهایت، پژوهش یک چارچوب راهبردی برای این گذار در سه سطح شناختی (تغییر پارادایم مدیران)، ساختاری (تمرکززدایی و چابک سازی) و رابطه ای (توسعه پلتفرم های هم آفرینی) ارائه می دهد. نتایج این بررسی می تواند بینش های عمیقی برای سیاست گذاران ارشد جهت ترمیم گسست های اجرایی، تاب آوری سازمانی و ارتقای ظرفیت انطباق پذیری نهادهای دولتی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

شکاف خط مشی گذاری ، حکمرانی شبکه ای ، هم آفرینی ارزش عمومی ، نظام اداری ایران