تبیین چارچوب سیاستهای برنامه ریزی شهری سازگار با تغییرات اقلیمی بر اساس رویکردهای جهانی و تحلیل اسناد بین المللی

با روند فزاینده افزایش دمای جهانی تغییرات اقلیمی به یکی از مهمترین چالشهای قرن بیست و یکم تبدیل شده است. فعالیتهای انسانی مهمترین عامل این تغییرات اند و پیامدهای گسترده ای داشته اند که به تشدید رویدادهای حاد اقلیمی منجر شده است آثار تغییر اقلیم در مقیاس جهانی قابل مشاهده است اما در محیط های شهری به دلیل تعامل پیچیده میان رشد سریع شهرنشینی، مصرف بالای انرژی و تغییرات اقلیمی شدت و وضوح بیشتری پیدا می کند. این پژوهش با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و تحلیل اسنادی انجام شده است و با هدف تبیین چارچوب سیاستهای برنامه ریزی شهری سازگار با تغییرات اقلیمی بر پایه رویکردهای جهانی و تحلیل اسناد کلیدی بین المللی صورت گرفته است. در این راستا ضمن بررسی تاثیرات تغییرات اقلیمی بر ابعاد مختلف شهرها، سیاست ها و برنامه های بین المللی نظیر برنامه اسکان بشر سازمان ملل، میثاق جهانی شهرداران و اهداف توسعه پایدار تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که در این اسناد به حوزه هایی مانند مدیریت منابع، توسعه زیرساخت های تاب آور و حکمرانی شهری توجه بیشتری شده است، در حالی که ابعاد عدالت اجتماعی و تاب آوری اجتماع محلی کمتر مورد تاکید قرار دارند این تفاوت ها به ویژه ناشی از اولویت های متفاوت کوتاه مدت و بلندمدت و نیز چالش های اجرایی در برخی حوزه هاست. در همین راستا مرور تجارب موفق جهانی بر اهمیت رویکردهای جامع، نوآورانه و یکپارچه تاکید دارد بر پایه تحلیل داده ها مفاهیم کلیدی استخراج و مدلی مفهومی تدوین شده که ابعاد مدیریتی، نهادی، فنی، اجتماعی، زیست محیطی و اقتصادی را در ارتباطی منسجم مد نظر قرار می دهد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تدوین سیاست های اثربخش در زمینه سازگاری شهری نیازمند بهره گیری از تجارب جهانی، بومی سازی راهبردها، توجه به شرایط محلی و استفاده هدفمند از اسناد بین المللی به عنوان منابع راهبردی است. چارچوب پیشنهادی می تواند ابزار کارآمدی برای مدیران و برنامه ریزان شهری در جهت ارتقای تاب آوری و کاهش آسیب پذیری شهرها در برابر تغییرات اقلیمی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیمی ، برنامه ریزی شهری ، سیاست گذاری اقلیمی ، سازگاری اقلیمی ، توسعه پایدار