تبیین چارچوب مفهومی مکان سازی برای ارتقای کیفیت نواحی نوآوری در توسعه شهری دانش بنیان

در عصر اقتصاد دانش محور شهرها برای حفظ رقابت پذیری به توسعه نواحی نوآوری روی آورده اند. با این حال، بسیاری از این نواحی علی رغم تمرکز بر ابعاد کالبدی و اقتصادی در ایجاد فضاهای زنده پویا و انسانی با چالش های جدی مواجه اند. مرور ادبیات پژوهش نشان می دهد که مطالعات توسعه شهری دانش بنیان اغلب بر ابعاد «سخت» زیرساختی و اقتصادی تمرکز داشته اند و یک خلا عملیاتی در زمینه چگونگی ادغام ابعاد «نرم» (مانند کیفیت مکان، تعاملات اجتماعی و هویت فرهنگی) وجود دارد. این پژوهش با هدف تبیین چارچوب مفهومی «مکان سازی» (Placemaking) برای ارتقای کیفیت نواحی نوآوری در توسعه شهری دانش بنیان انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و مفهومی توسعه ای است و با اتکا بر مرور هدفمند ادبیات و روش تحلیل محتوای کیفی مبانی نظری را تلفیق کرده است. یافته اصلی پژوهش ارائه یک چارچوب مفهومی پنج بعدی است که نشان می دهد موفقیت نواحی نوآوری به هم افزایی ابعاد توسعه، «نرم»، کیفیت «مکان»، تعاملات اجتماعی، طراحی انسان محور و ابعاد فرهنگی وابسته است. این چارچوب مکان سازی را به عنوان ابزاری فرآیندی برای یکپارچه سازی این ابعاد معرفی می کند. در نهایت، مقاله پیشنهاد می کند سیاست گذاران شهری و مدیران پارک های فناوری از رویکرد مکان سازی به عنوان ابزاری استراتژیک برای تلفیق ابعاد اجتماعی و انسانی با اهداف کالبدی و اقتصادی در طراحی و مدیریت نواحی نوآوری بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

مکان سازی ، نواحی نوآوری ، توسعه شهری دانش بنیان ، ابعاد نرم توسعه ، شهری ، کیفیت مکان ، تعاملات اجتماعی