تحلیل راهکارهای معماری همساز با اقلیم سرد و کوهستانی ایران در چارچوب توسعه پایدار

معماری همساز با اقلیم طی دهه های گذشته به عنوان یکی از رویکردهای بنیادین در پاسخ به بحران انرژی، تغییرات اقلیمی و ناپایداری محیطی در سطح جهان مورد توجه قرار گرفت. در این میان اقلیم های سرد و کوهستانی به دلیل نیاز مستمر به گرمایش و چالش های خاص محیطی، بیش از دیگر مناطق در معرض فشار مصرف انرژی قرار داشته اند. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوهایی کارآمد برای طراحی معماری در چنین مناطق حساسی به بررسی موردی شهر خلخال در شمال غرب ایران پرداخت. در پژوهش حاضر، داده های اقلیمی میانگین ده ساله منطقه با استفاده از نمودارهای زیست اقلیمی اولگی و گیونی تحلیل و سپس با ویژگی های معماری بومی تطبیق داده شد. نتایج نشان داد که در اغلب ماه های سال شرایط منطقه از بازه آسایش حرارتی خارج بوده و استفاده از راهکارهای طراحی غیرفعال نظیر فرم فشرده، مصالح با ظرفیت حرارتی بالا، بازشوهای محدود و جهت گیری مطلوب نقشی اساسی در کاهش انرژی ایفا کرده است. همچنین مشخص شد که بسیاری از این راهکارها در ساخت و ساز سنتی منطقه به صورت تجربی مورد استفاده قرار گرفته بودند. تلفیق داده محور دانش اقلیمی با تجارب بومی در نهایت به ارائه مدلی پیشنهادی برای معماری پایدار در اقلیم های سرد انجامید که قابلیت انطباق در سطح جهانی به ویژه در نواحی مشابه از منظر اقلیمی را داراست.

کلیدواژه ها:

طراحی اقلیم محور ، توسعه پایدار ، اقلیم سرد ، کوهستانی ، معماری بومی ، تحلیل اولگی