زیست مندی احساس در فضا تحلیل دیالکتیک حسی-روایی در سکانسهای منتخب فیلم مادر و اجاره نشینها

این مقاله با هدف تبیین سازوکار شکل گیری زیست مندی احساس در فضا در بستر سینمای ملودرام ایران در دهه ۱۳۶۰ به تحلیل تطبیقی دو فیلم شاخص «مادر» علی حاتمی و اجاره نشینها (داریوش مهرجویی) می پردازد. با تکیه بر رویکرد دیالکتیکی درک فضا، مقاله نشان می دهد که چگونه فضا نه صرفا بستر وقوع رویداد، بلکه عنصری پویا، معناساز و واجد کیفیت های حسی، رفتاری و روایی است. چارچوب نظری تحقیق بر نظریات رلف، گوستافسون و کریستین نوربرگ شولتز استوار است که به رابطه سه گانه فرد، دیگران و محیط در ساختار معنابخشی فضایی تاکید دارند. روش تحقیق تحلیل مضمون سکانس های منتخب بر اساس الگوی تطبیقی بود. نتایج حاکی از آن است که در این دو فیلم، فضا با ویژگی های معمارانه زیستی و فرهنگی همچون شخصیتی تاثیرگذار در پیشبرد روایت و شکل گیری تجربه حسی مخاطب عمل می کند و درک مکان به تجربه ای درونی و تعاملی بدل می شود. این پژوهش از منظری نو امکان فهم عمیق تری از کارکرد مکان در سینمای ایرانی را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

حس ، مکان ، دیالکتیک ، فضا ، زیست مندی ، سینمای ملودرام ، فیلم مادر