مدیریت مرد بر خانواده از دیدگاه: فریقین، ماهیت حکم و قلمرو آن

مسئله مدیریت خانواده و تبیین مفهوم قوامیت از موضوعات بنیادین فقه خانواده و اندیشه اجتماعی اسلام به شمار می رود. در روزگار معاصر برداشت های نادرست از قوامیت گاه موجب چالش های نظری و عملی در نهاد خانواده شده است. این پژوهش با هدف تبیین مفهوم مدیریت خانواده و تحلیل قوامیت مردان در چارچوب آموزه های فقهی مذاهب اسلامی به بررسی ماهیت احکام و قلمرو این نوع مدیریت می پردازد. اهمیت تحقیق از آن روست که خانواده به عنوان «دولت صغری» نقش تعیین کننده ای در سلامت اجتماعی دارد و فهم صحیح مدیریت، آن از افراط و تفریط در روابط خانوادگی جلوگیری می کند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای منابع، تفسیری فقهی و حقوقی مذاهب اهل سنت و امامیه است. یافته های تحقیق نشان می دهد که قوامیت به معنای سلطه مطلق مرد، نیست بلکه مسئولیتی چندبعدی شامل تامین مالی، حفظ امنیت، تربیت، اصلاح و رعایت عدالت در خانواده است. همچنین روشن می شود که مدیریت مرد در خانواده هم حق و هم تکلیف شرعی است و در عین حال با حقوق کرامت و استقلال شخصیتی زن مقید می گردد. نتیجه پژوهش آن است که قوامیت در صورت تفسیر صحیح نه عامل تبعیض بلکه سازوکاری برای استحکام خانواده و تحقق عدالت و آرامش در زندگی مشترک است.

کلیدواژه ها:

مدیریت ، خانواده ، قوامیت ، سرپرستی ، فقه خانواده ، عدالت خانوادگی