دوگانگی امنیت و ضدامنیت هوش مصنوعی ارائه یک چارچوب سه سطحی در امنیت سایبری

گسترش شتابان هوش مصنوعی چهره ی امنیت سایبری را به طور همزمان در دو جهت متضاد دگرگون کرده است؛ از یک سو سامانه های هوشمند به عنوان ابزارهای قدرتمند برای تشخیص نفوذ، مدیریت رخداد و پیش بینی تهدیدها به کار گرفته می شوند و از سوی دیگر همین فناوری بستری برای شکل گیری نسل جدیدی از حملات، دستکاری واقعیت و تضعیف اعتماد دیجیتال فراهم کرده است. مسئله ی اصلی این مقاله تبیین دوگانگی امنیت و ضدامنیت هوش مصنوعی و نشان دادن این است که چگونه یک فناوری واحد می تواند به صورت همزمان در خدمت حفاظت و تخریب امنیت عمل کند. هدف پژوهش حاضر ارائه یک چارچوب مفهومی منسجم برای طبقه بندی نقش های امنیتی و ضدامنیتی هوش مصنوعی در حوزه هایی مانند تشخیص نفوذ، تحلیل بدافزار، احراز هویت، تولید محتوای جعلی، خودکارسازی حملات و تهدیدهای مبتنی بر داده است. در همین راسته، پژوهش با استفاده از روش مرور نظام مند-روایی منابع علمی، به تحلیل کتاب ها و مقالات تخصصی در حوزه هوش مصنوعی و امنیت سایبری می پردازد و کارکردها، فرصت ها و مخاطرات را در سه سطح زیرساخت فنی، «کاربر و سازمان» و فضای اجتماعی و «حاکمیتی» صورت بندی می کند. نتایج نشان می دهد که در سطح امنیت، هوش مصنوعی می تواند دقت و سرعت سامانه های دفاعی را در تشخیص تهدید و پاسخ خودکار افزایش دهد، الگوهای پیچیده ی حملات را از میان حجم عظیم داده ها استخراج کند و با تحلیل رفتاری، نقاط آسیب پذیر را پیش از بهره برداری مهاجمان شناسایی کند. در سطح ضدامنیت همان سازوکارها در قالب حملات خصمانه به مدل های یادگیری ماشین، تولید دیپ فیک، جعل هویت، مهندسی اجتماعی پیشرفته و خودکارسازی حملات پیچیده علیه زیرساخت های حیاتی به کار گرفته می شوند. بر اساس این یافته ها، مقاله نتیجه می گیرد که مواجهه ی موثر با دوگانگی امنیت و ضدامنیت هوش مصنوعی مستلزم رویکردی تلفیقی است که توسعه ی مدل های مقاوم، تنظیم گری، ارتقای سواد رسانه ای و طراحی چارچوب های اخلاقی را هم زمان مدنظر قرار دهد.

کلیدواژه ها:

امنیت سایبری ، ضدامنیت ، حملات خصمه مبتنی بر یادگیری ماشین ، دیپ فیک ، محتوای جعلی