بهینه سازی فضاهای اسکان اضطراری با رویکرد پدافند غیرعامل و HSE

با پیچیده تر شدن ساختار کلان شهرها مدیریت بحران و پدافند غیرعامل به بخش جدایی ناپذیر مهندسی عمران و برنامه ریزی شهری تبدیل شده است. وقوع تهدیدات طبیعی نظیر زلزله های مهیب و یا تهدیدات انسان ساخت (نظیر انفجارات و حملات نظامی) ضرورت ایجاد فضاهای امن و محل های اسکان اضطراری را دو چندان می کند. هدف این مقاله ارائه یک مدل جامع برای طراحی و مکان یابی بهینه این فضاها با تلفیق شاخص های مهندسی عمران، اصول پدافند غیرعامل و الزامات ایمنی و سلامت (HSE) است. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی ابتدا معیارهای مکان یابی در چهار دسته کالبدی، دسترسی، زیرساختی و ایمنی طبقه بندی شده و سپس راهکارهای طراحی کالبدی (نظیر بارهای انفجاری و لرزه ای) بررسی شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که طراحی تک بعدی و صرفا سازه ای بدون در نظر گرفتن پیوست های HSE مانند مدیریت پسماند، تهویه و بهداشت محیط و اصول پدافند (مانند استتار و تداوم) خدمات در زمان بحران ناکارآمد خواهد بود. در نهایت مدل پیشنهادی بر «کاربری چندگانه» فضاها در زمان صلح و بحران تاکید ورزیده و راهکارهای اجرایی برای بافت های متراکم شهری ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

پدافند غیرعامل ، اسکان اضطراری ، ایمنی ، HSE ، تاب آوری شهری ، مهندسی عمران ، مدیریت بحران