بهره برداری از پساب تصفیه شده در کشاورزی پایدار با رویکرد اقتصاد آب (مطالعه موردی: منطقه سیستان)

منطقه سیستان در شمال استان سیستان و بلوچستان یکی از بحرانی ترین نواحی کشور از نظر منابع آبی به شمار می رود. کاهش آورد رودخانه هیرمند، افت سطح آب های زیرزمینی، خشک شدن تالاب هامون و تداوم خشکسالی های اقلیمی موجب محدودیت شدید در منابع آب کشاورزی شده است. در چنین شرایطی استفاده از منابع جایگزین از جمله پساب تصفیه شده می تواند راهکاری راهبردی در جهت حفظ معیشت کشاورزان و دستیابی به کشاورزی پایدار در منطقه باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان سنجی بهره برداری از پساب تصفیه شده در کشاورزی منطقه سیستان با رویکرد اقتصاد آب انجام شده است. روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی بوده و از مدل تصمیم گیری چند معیاره خاکستری (Grey-DEMATEL) برای شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر استفاده شده است. داده ها از طریق پرسشنامه تخصصی و مصاحبه با کارشناسان حوزه آب، کشاورزی و محیط زیست در منطقه سیستان گردآوری شده و با نرم افزار MATLAB تحلیل شدند. نتایج نشان داد که زیرساخت های فنی، کیفیت پساب، هزینه های اقتصادی و میزان پذیرش اجتماعی از جمله عوامل کلیدی در موفقیت این راهبرد هستند. در پایان مجموعه ای از پیشنهادهای کاربردی در حوزه سیاست گذاری، زیرساختی و آموزشی جهت توسعه بهره برداری پایدار از پساب در منطقه سیستان ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

پساب تصفیه شده ، کشاورزی پایدار ، اقتصاد آب ، منطقه سیستان ، مدیریت منابع آب