نگاهی تطبیقی به تزئینات ستون های مساجد چوبی اسلامی در ایران و آناتولی ترکیه دوره های صفویه و عثمانی (سده ۱۰ تا ۱۶ میلادی) (نمونه موردی مسجد ملا رستم مراغه و مسجد افیون کارا حصار ترکیه)

معماری مساجد چوبی یکی از شاخص ترین جلوه های سنت های بومی معماری اسلامی در فلات ایران و آناتولی به شمار می رود که با وجود اهمیت هنری و فنی، کمتر مورد توجه پژوهش های تطبیقی قرار گرفته است. این مقاله با رویکردی تحلیلی–تطبیقی به بررسی نظام تزئینات چوبی در دو نمونه شاخص، یعنی مسجد ملا رستم مراغه (دوره صفوی) و مسجد افیون کاراحصار (دوره سلجوقی آناتولی)، می پردازد. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل تاریخی–تفسیری، مطالعه تطبیقی عناصر کالبدی و تزئینی، و خوانش سبکی نقوش چوبی است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه هر دو بنا از الگوی شبستانی با ستون های چوبی تبعیت می کنند، تفاوت در جهان بینی هنری، تکنیک های اجرایی و جایگاه تزئین در ساختار معماری، منجر به شکل گیری دو زبان بصری متمایز شده است: زبان سطح و رنگ در سنت صفوی ایران، و زبان حجم، سازه و منبت در سنت آناتولی.

کلیدواژه ها:

ستون ، تزئینات چوبی ، مساجد چوبی ، دوره صفوی ، دوره سلجوقی آناتولی