رابطه بین سرعت موج برشی (Vs) و عدد نفوذ استاندارد (SPT) در منطقه رامسر، ایران

بهسازی خاک و ارزیابی خسارات ناشی از زلزله از موضوعات مهم در مهندسی ژئوتکنیک به شمار می آیند که به طور مستقیم به ویژگی های حرکت زمین وابسته اند. حرکت زمین در یک محل مشخص به شدت تحت تاثیر شرایط زیرسطحی و نهشته های خاک قرار دارد؛ از این رو شناخت دقیق ویژگی های ژئوتکنیکی و زمین شناسی برای پیش بینی رفتار لرزه ای زمین ضروری است. در این میان، سرعت موج برشی (Vs) یکی از مهم ترین پارامترها محسوب می شود که علاوه بر آنکه به عنوان شاخصی کلیدی در ارزیابی خصوصیات ژئوتکنیکی خاک مطرح است، به عنوان ورودی اصلی در تحلیل های پاسخ لرزه ای سایت نیز مورد استفاده قرار می گیرد. با این حال، تعیین مستقیم سرعت موج برشی از طریق آزمایش های ژئوفیزیکی در محل یا آزمایشگاهی معمولا مستلزم صرف هزینه و زمان قابل توجهی است؛ از این رو استفاده از روش های غیرمستقیم مبتنی بر همبستگی بین نتایج آزمون نفوذ استاندارد (SPT) و سرعت موج برشی در بسیاری از مطالعات مهندسی رایج است. در این پژوهش، با استفاده از داده های ژئوتکنیکی جمع آوری شده از منطقه رامسر در شمال ایران، روابط تجربی میان سرعت موج برشی (Vs) و تعداد ضربات اصلاح شده آزمون نفوذ استاندارد (N₆₀) ارائه شده است. در مجموع ۱۴۵ نمونه حاصل از ۱۴ گمانه مورد تحلیل قرار گرفت. مقادیر سرعت موج برشی به صورت غیرمستقیم و بر پایه پارامترهای سختی خاک شامل مدول برشی و چگالی، که از نتایج آزمایش های ژئوتکنیکی آزمایشگاهی و داده های لاگ برداری به دست آمده بودند، برآورد شد. روابط پیشنهادی شامل 𝑽𝑺=۴۵.۵۶ (𝑵𝟏)𝟔𝟎^۰.۴۹ برای تمامی خاک ها، 𝑽𝑺=۶۹.۹۷ (𝑵𝟏)𝟔𝟎^۰.۲۸ برای خاک های ریزدانه و 𝑽𝑺=۵۷.۰۸ (𝑵𝟏)𝟔𝟎^۰.۴۴ برای خاک های درشت دانه است. همچنین، نتایج به دست آمده تطابق قابل قبولی با روابط ارائه شده در مطالعات پیشین برای مناطقی با شرایط دانه بندی مشابه نشان می دهد و بیانگر قابلیت استفاده از این روابط در برآورد اولیه مشخصات ژئوتکنیکی و مطالعات پاسخ لرزه ای سایت است.

کلیدواژه ها:

سرعت موج برشی (Vs) ، آزمون نفوذ استاندارد(SPT) ، پاسخ لرزه ای سایت ، ویژگی‎ های ژئوتکتونیکی خاک ، رامسر