اندازه گیری کیفی غلظت عناصر پرتوزای طبیعی (NORM) در مواد خام همراه گاز و نفت در صنایع پتروشیمی

همه ی مواد زیرزمینی نفت و گاز دارای مقادیر مختلفی از مواد پرتوزای طبیعی هستند که عموما حاوی رادیونوکلوئیدهای اورانیوم (۲۳۸)، توریم (۲۳۲Th) و هسته ی پرتوزای طبیعی پتاسیم (۴۰K) می باشند. پرتوگیری از این مواد به دو دسته ی پرتوگیری خارجی و داخلی تقسیم می شود. پرتوگیری خارجی در اثر تابش مستقیم پرتوهای گاما از رادیونوکلوئیدهای طبیعی موجود در این مواد بوده و پرتوگیری داخلی ناشی از استنشاق گاز رادن (۲۲۰) و (۲۲۲Rn) و محصولات واپاشی نیمه عمر کوتاه آنهاست که محصول واپاشی اورانیوم و توریم در این مواد هستند. در این مطالعه پرتوگیری خارجی ناشی از تابش مستقیم پرتوهای گاما از عبور و تجمع مواد خام ورودی در خط تولید صنایع پتروشیمی مورد بررسی قرار گرفته و آهنگ دز موثر سالانه حاصل از آن در نمونه های تحت بررسی محاسبه و به صورت کیفی ارائه شده است. طبق نتایج به دست آمده حضور افراد غیرپرتوکار در کنار خطوط لوله انتقال و مخازن نفت و گاز هم در زمان تولید و هم در زمان توقف تولید به حداقل برسد. همچنین تعمیرات و عایق کاری ها باید در زمان توقف تولید و با رعایت کردن فاصله ی مجاز انجام گردد. لازم به ذکر می باشد که پیشنهاد می گردد افراد غیرپرتوکاری که در نزدیکی خطوط انتقال و مخازن گاز فعالیت دارند را مجهز به دزیمتر فردی خوانش غیرمستقیم (TLD) و به عنوان پرتوکار به امور حفاظت در برابر اشعه معرفی گردند. به علت اینکه بیشتر شرکت های تولید کننده پلی پروپیلن در جنوب و جنوب غرب کشور فعالیت دارند و دارای آب و هوای بسیار گرم و مرطوب هستند، دزیمتر TLD جهت مونیتورینگ فردی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

در موثر سالانه ، پرتوکاران ، حفاظت در برابر اشعه ، مونیتورینگ فردی و محیطی ، ICRP ، NORM