بازآفرینی محلات تاریخی با رویکرد ارتقا حس دلبستگی مکان ساکنین (نمونه موردی: محله دباغان شهر قزوین)

در دهه های اخیر، رشد و گسترش شهرنشینی و توسعه شتابان شهرها، مشکلات و معضلات عدیده ای را برای فضاهای شهری همراه داشته است. این تاثیرات خصوصا در بافت های تاریخی و مرکزی بسیار مشهود و ملموس بوده است . هدف از این پژوهش بازآفرینی محله دباغان به عنوان هسته تاریخی و اولیه شهر قزوین با تاکید بر ارتقای حس دلبستگی مکانی آن است. این محله علی رغم ویژگی های خاص معماری و شهرسازی، دچار ناکارآمدی کالبدی و عملکردی شده است. این پژوهش از نوع کاربردی با رویکرد کمی است. روش گردآوری داده ها به صورت کتابخانه ای، اسنادی، مطالعات میدانی و توزیع پرسشنامه است. با توجه به جمیت محله و بر اساس فرمول کوکران با ضریب اطمینان ۹۵%، تعداد حجم نمونه برابر با ۳۶۲ بدست آمده است. جهت تجزیه و تحلیل معناداری میانگین وزنی داده ها از آماره تست تی استفاده شده است. همچنین با بهره گیری از تکنیک سوات کمی QSPM راهبردها تدوین و سپس اولویت بندی شدند. در این راستا، شاخص ها و معیارهای موثر بر ارتقای حس دلبستگی مکانی از دل مرور ادبیات نظری شناسایی شد. پنج معیار فردی، اجتماعی- فرهنگی، محیط زیستی، اقتصادی و کالبدی- بصری تعریف و ذیل آن ها شاخص هایی تعریف گردید. درنهایت راهبردهای ایجاد فضاهای باز عمومی سرزنده، برجسته سازی و احیای ابنیه تاریخی موجود در محله، ایجاد اختلاط کاربری با توسعه کاربری های وابسته به زندگی روزمره و گردشگری، ایجاد مرکز محله و واحد همسایگی و توسعه فضای کسب و کار به ترتیب الویت بندی شدند و براساس آنها نقشه راهبردی محله و راهکارها جهت طراحی در محله دباغان ارائه شدند.

کلیدواژه ها:

بافت تاریخی ، بازآفرینی شهری ، دلبستگی مکانی ، محله دباغان