آثار کنترل علف های هرز و نسبت های مختلف کشت مخلوط کلزا (.Brassica napus L) و گلرنگ (.Carthamus tinctorius L) بر صفات عملکردی کلزا (رقم شیرعلی)

پیشینه پژوهش و هدف: باتوجه به نقش فزاینده کشت مخلوط در ارتقای پایداری سیستم های زراعی و همچنین توانایی آن در مهار رشد علف های هرز، این پژوهش به منظور ارزیابی آثار کشت مخلوط بر کنترل علف های هرز و تاثیر آن بر صفات زراعی و عملکرد کلزا در سامانه کشت مخلوط کلزا و گلرنگ اجرا شد. روش ها: آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با ۱۰ تیمار و ۳ تکرار در سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ در مزرعهای در شهرستان مراغه اجرا شد. فاکتور اول شامل کنترل علفهای هرز در دو سطح کنترل علفهای هرز و بدون کنترل علفهای هرز و فاکتور دوم شامل پنج نسبت مختلف کشت شامل کشت خالص کلزا، تراکم مطلوب گلرنگ (۶۰ بذر در مترمربع) + ۵۰ درصد تراکم مطلوب کلزا (۴۰ بذر در مترمربع)، تراکم مطلوب گلرنگ (۶۰ بذر در مترمربع) + ۷۵ درصد تراکم مطلوب کلزا (۶۰ بذر در مترمربع)، کشت مخلوط جایگزینی – ۱:۱ یک ردیف کلزا و یک ردیف گلرنگ، و کشت مخلوط جایگزینی – ۲:۱ دو ردیف کلزا و یک ردیف گلرنگ درنظر گرفته شد. نتایج: نتایج نشان داد که در گیاه کلزا، بیشترین عملکرد زیست توده (برابر ۷۹۹۰ کیلوگرم در هکتار) در کشت خالص کلزا و عملکرد دانه در کشت خالص کلزا با کنترل علف های هرز مشاهده شد. کلیه تیمارهای کشت مخلوط بجز تیمار کشت تراکم مطلوب گلرنگ + ۵۰ درصد تراکم مطلوب کلزا، نسبت برابری زمین بیشتری نسبت به کشت خالص داشتند. بیشترین میزان نسبت برابری زمین (برابر ۱/۷۱) به تیمار کشت مخلوط جایگزینی ۱:۱ (یک ردیف کلزا:یک ردیف گلرنگ) با کنترل علف های هرز تعلق داشت. همچنین، بیشترین مجموع ارزش نسبی (برابر ۲/۳۳) در تیمار کشت مخلوط جایگزینی ۱:۱ با کنترل علف های هرز مشاهده شد. نتیجه گیری کلی: نتایج این پژوهش نشان داد که الگوهای کشت مخلوط نه تنها می توانند عملکرد کلزا را افزایش دهند، بلکه به بهبود مدیریت علف های هرز و استفاده بهینه از منابع محیطی کمک می کنند.

کلیدواژه ها:

Harvest index ، Seed yield ، Biomass yield ، Cultivation ratios. ، شاخص برداشت ، عملکرد دانه ، عملکرد زیست توده ، نسبت های کشت.