تحلیل تطبیقی معناشناختی واژگان حوزه معنایی «قرار و سکون» در قرآن کریم

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 83

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QURN-23-43_010

تاریخ نمایه سازی: 13 مرداد 1405

چکیده مقاله:

این پژوهش با رویکردی تحلیلی و معناشناختی، به مطالعه تطبیقی شش مفهوم کلیدی در حوزه معنایی «قرار و سکون» در قرآن کریم شامل «استقرار، استواء، سکن، عدن، لبث و مکث» می پردازد. هدف اصلی، تبیین مفاهیم و درک ظرافت های بیانی قرآن با روش تحلیلی - توصیفی است. یافته ها نشان می دهند که «استقرار» دلالت بر ثبات و پایداری مستمر در مکان دارد و نقطه مقابل «تزلزل» است. «سکن» بر آرامش درونی و زوال اضطراب تاکید دارد و در مقابل «حرکت و پریشانی» قرار می گیرد. «عدن» نماد اقامتی ابدی و توام با الفت و نعمت پایدار است. «لبث» و «مکث» هر دو بر اقامت موقت و همراه با انتظار دلالت می کنند، با این تفاوت که «مکث» بار معنایی «ثبات همراه با انتظار» دارد، حال آن که «لبث» بر صرف مدت گذرانی موقت متمرکز است. «استواء» نیز در منظومه ای جداگانه قرار دارد و هسته معنایی آن، «تعادل، استقامت و تساوی اجزا» است. در نهایت، این پژوهش نشان می دهد که قرآن کریم با دقتی معناشناختی، شبکه ای غنی از مفاهیم مرتبط با «قرار و سکون» را ارائه می کند که هر واژه، کیفیت، مدت و شرایط روحی خاصی از اقامت و آرامش را بیان داشته است و نگاهی جامع به مراتب مختلف وجود انسان دارد.

نویسندگان

رحمان عشریه

دانشیار، گروه تفسیر، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمابن سیده، علی بن اسماعیل. (۱۴۲۱ق). المحکم و المحیط ...
  • ابن فارس، احمد. (۱۳۹۹ق). معجم مقاییس اللغه، (تحقیق عبدالسلام محمد ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۴ق). لسان العرب. بیروت: دار ...
  • ابوحیان غرناطی، محمد بن یوسف. (۱۴۲۰ق). البحر المحیط فی التفسیر، ...
  • ازهری، محمد بن احمد. (۱۴۲۱ق). تهذیب اللغه. بیروت: دار احیاء ...
  • باقری، مهری. (۱۳۷۴ش). مقدمات زبان شناسی، (چاپ سوم). تبریز: دانشگاه ...
  • پالمر، فرانک. (۱۳۷۶ش). نگاهی تازه به معنی شناسی، (ترجمه کوروش ...
  • پورنامداریان، تقی. (۱۳۹۹ش). سیر تطور معنی شناسی در غرب و ...
  • جفری، آرتور. (۱۳۸۵ش). واژه های دخیل در قرآن مجید، (ترجمه ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد. (۱۹۷۹م). الصحاح تاج اللغه وصحاح العربیه، ...
  • حمیری، نشوان بن سعید. (۱۴۲۰ق). شمس العلوم و دواء کلام ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۲ق). مفردات الفاظ القرآن، (تحقیق ...
  • زبیدی، محمد مرتضی حسینی. (بی تا). تاج العروس من جواهر ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۹۹۸م). اساس البلاغه. بیروت: دار صادر ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۴۰۷ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل. ...
  • سجستانی، ابوبکر محمد بن عزیز. (۱۴۱۶ق). غریب القرآن، (تحقیق محمد ...
  • سیوطی، جلال الدین. (۱۴۱۶ق). الاتقان فی علوم القرآن. بیروت: دار ...
  • صاحب بن عباد. (۱۴۱۴ق). المحیط فی اللغه، (تحقیق محمد حسن ...
  • صفوی، کوروش. (۱۳۹۲ش). درآمدی بر معناشناسی، (چاپ ششم). تهران: سوره ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۴۱۷ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: موسسه ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. (۱۳۷۲ش). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ...
  • طبری، محمد بن جریر. (۱۴۲۲ق). جامع البیان عن تاویل آی ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد. (۱۳۷۵ش). مجمع البحرین. تهران: کتابفروشی مرتضوی ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (بی تا). التبیان فی تفسیر القرآن، ...
  • عسکری، حسن بن عبدالله. (۱۴۰۰ق). الفروق فی اللغه. بیروت: دار ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹ق). کتاب العین، (تحقیق مهدی مخزومی ...
  • فیومی، احمد بن محمد. (۱۴۱۴ق). المصباح المنیر. قم: دار الهجره ...
  • قرشی، سید علی اکبر. (۱۳۷۱ش). قاموس قرآن. تهران: دار الکتب ...
  • کفوی، ابوالبقاء ایوب بن موسی. (۱۴۱۹ق). الکلیات. بیروت: موسسه الرساله ...
  • مرکز فرهنگ و معارف قرآن. (۱۳۹۷ش). فرهنگ نامه تحلیل واژگان ...
  • میدانی، عبدالرحمن حسن حبنکه. (۱۴۰۲ق). معارج التفکر و دقائق التدبر. ...
  • واحدی نیشابوری، علی بن احمد. (۱۴۱۵ق). الوسیط فی تفسیر القرآن ...
  • یاسمین حنفی، عبدالعزیز. (۲۰۰۱م). المعجم المفصل فی الفاظ القرآن الکریم. ...
  • نمایش کامل مراجع