<span dir="RTL" lang="FA">تحلیل تعامل جمهوری اسلامی ایران با احزاب شیعه در عراقدر سال های ۲۰۰۳-۲۰۲۱

هدف پژوهش حاضر بررسی تعاملات جمهوری اسلامی ایران با احزاب شیعه عراق در بازه زمانی ۲۰۰۳-۲۰۲۱ بوده و با رویکردی سازه انگارانه، نقش این تعاملات در شکل گیری و تقویت هویت شیعی در عراق را تحلیل کرده است. در این مدت، ایران با حمایت از احزاب شیعه عراق، تلاش کرد تا ضمن تثبیت نفوذ خود، با نفوذ سایر قدرت ها، به ویژه عربستان سعودی، مقابله کند. در مقابل، عربستان با تاکید بر هویت سنی و حمایت از گروه های معارض و گاه افراطی، خاصه پیش از سال ۲۰۱۸، درپی آن بود تا با محدود کردن نفوذ ایران، توازن قوا را به نفع خود تغییر دهد. این رقابت میان ایران و عربستان به تعمیق شکاف های مذهبی در عراق، واگرایی در میان احزاب شیعه و چالش هایی در ثبات سیاسی و امنیتی عراق منتهی شده است. علاوه بر رویکرد نظری، پرسش نامه هایی پیرامون موضوع پژوهش در اختیار نخبگان ایرانی و عراقی قرارگرفت؛ نتایج پژوهش نظری نشان می دهد که تعاملات ایران با احزاب شیعه به تقویت هویت مذهبی و افزایش هم گرایی میان ایران و عراق کمک کرده، اما در عین حال رقابت ایران و عربستان در این بستر باعث گسترش تنش های فرقه ای و تاثیرات منفی بر وحدت داخلی عراق و موضع گیری نسبت به حضور آنان شده است. این پژوهش با ارائه چارچوبی تحلیلی از رویکرد سازه انگارانه، ضمن ارزیابی ابعاد و پیامدهای این رقابت، راهکارهایی برای بهبود تعاملات منطقه ای ارائه کرده است.

کلیدواژه ها:

احزاب شیعه ، هویت مذهبی ، رویکرد سازه انگارانه ، تعاملات منطقه ای ، عراق ، ایران ، عربستان