پایش تغییرات سطح آب دریاچه بختگان با استفاده از شاخص تفاضل نرمال شده آب (NDWI) با استفاده از سامانه گوگل ارث انجین

دریاچه بختگان به عنوان یکی از مهمترین پهنه های آبی داخلی ایران طی دهه های اخیر تحت تاثیر عوامل طبیعی و انسانی با کاهش چشمگیر سطح آب مواجه شده است. پایش دقیق و بلندمدت تغییرات سطح آب این دریاچه نقش اساسی در مدیریت منابع آب و برنامه ریزی های محیط زیستی منطقه دارد. در این پژوهش تغییرات زمانی مکانی سطح آب دریاچه بختگان در بازه زمانی ۲۰ ساله (۲۰۲۲-۲۰۰۲) با استفاده از تصاویر ماهواره ای لندست و شاخص تفاضل نرمال شده آب (NDWI) مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور از تصاویر ماهواره ای لندست ۵ تا ۸ شامل سنجنده های ETM+, TM۷ و OLI استفاده شد. داده ها از پایگاه گوگل ارث انجین (GEE) و از نوع بازتاب سطحی درجه دو (L۲_SR) تهیه گردیدند. پس از اعمال پیش پردازش هایی شامل حذف پیکسل های ابری و سایه ابر و تولید ترکیب میانه تصاویر، شاخص NDWI محاسبه و پهنه های آبی دریاچه استخراج شد. نتایج حاصل از تحلیل سری زمانی نشان داد که مساحت سطح آب دریاچه بختگان از حدود ۷۵۱ کیلومتر مربع در ابتدای دوره مطالعه به کمتر از ۲ کیلومتر مربع در سال های اخیر کاهش یافته است که بیانگر افتی بیش از ۹۹ درصد است. بررسی نتایج حاکی از آن است که این روند کاهشی شدید، ناشی از برهم کنش عوامل اقلیمی نظیر کاهش بارش و افزایش دما و همچنین مداخلات انسانی از جمله برداشت بی رویه منابع آب سطحی و زیرزمینی و احداث سدها در حوضه آبریز دریاچه است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تلفیق تصاویر ماهواره ای لندست با پردازش ابری در محیط Google Earth Engine، روشی کارآمد و قابل اعتماد برای پایش بلندمدت تغییرات پهنه های آبی و پشتیبانی از تصمیم گیری های مدیریتی در مقیاس حوضه ای فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

پایش پهنه های آبی ، شاخص های دورسنجی ، آب ، تحلیل سری زمانی ، تصاویر ماهواره ای ، پردازش ابری