تحلیل ساختاری نقش اخلاق و آموزش محیط زیست در ارتقای فرهنگ توسعه پایدار بررسی موانع چالش های روز و راهبردها

باوجود آگاهی فزاینده نسبت به بحران های حاد زیست محیطی در ایران شکاف عمیقی میان دانش و کنش مسئولانه مشاهده می شود. این مقاله با رویکردی تحلیلی - انتقادی به بررسی چرایی ناکارآمدی نظام های آموزشی و اخلاقی کنونی در شکل دهی به یک فرهنگ زیست محیطی پایدار و بازدارنده می پردازد. هدف کالبدشکافی موانع ساختاری و ارائه راهبردهایی برای گذار به یک نظام یکپارچه مبتنی بر اخلاق بوم محور و آموزش تحول آفرین است. این پژوهش از روش مرور نظام مند متون (SLR) بهره برده است. با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و بین المللی و پس از فرایند غربالگری تعداد ۴۲ مقاله برای تحلیل محتوای کیفی انتخاب شدند. چارچوب نظری ارزش - باور - هنجار (VBN) به عنوان مبنای تحلیل موانع فردی و اجتماعی به کار گرفته شد. یافته ها نشان داد که موانع اصلی در سه سطح قابل طبقه بندی هستند. سطح کلان سیاست گذاری غلبه رویکرد کوتاه مدت اقتصادی بر حفاظت از محیط زیست، سطح میانی آموزشی - فرهنگی ناکارآمدی آموزش های تئوریزه و ترویج مصرف گرایی، سطح خرد (فردی) احساس ناتوانی و اولویت یافتن دغدغه های معیشتی. بحران کنونی ریشه در یک بحران سه گانه در مدل توسعه، فلسفه آموزش و نظام ارزشی دارد. گذار از این بن بست نیازمند راهبردی یکپارچه است که بر جایگزینی اقتصاد بوم شناختی، پیاده سازی آموزش تحول آفرین و تجربه گرا و ترویج اخلاق زیست محیطی مسئولیت پذیر تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

بحران زیست محیطی ، آموزش تحول آفرین ، اخلاق بوم ، محور ، شکاف دانش و کنش ، مدل توسعه پایدار