گردشگری احیاگر؛ رویکردی فراتر از گردشگری پایدار در مدیریت محیط زیست مقاصد

رشد شتابان گردشگری در دهه های اخیر اگرچه به توسعه اقتصادی اشتغال زایی و تقویت تعاملات فرهنگی کمک کرده است، اما هم زمان فشارهای قابل توجهی بر منابع طبیعی، تنوع زیستی، چشم اندازهای محیطی و هویت فرهنگی مقاصد وارد کرده است. گردشگری پایدار به عنوان رویکردی برای کاهش آثار منفی گردشگری مطرح شده اما در بسیاری از موارد بیشتر بر کنترل آسیب و حفظ وضعیت موجود تمرکز دارد و کمتر به بازسازی فعالانه اکوسیستم ها و ظرفیت های اجتماعی فرهنگی مقصد می پردازد. از این رو گردشگری احیاگر به عنوان رویکردی فراتر از گردشگری پایدار بر ایجاد اثرات مثبت خالص، بازسازی محیط زیست، توانمندسازی جوامع محلی، تقویت هویت مکان و افزایش تاب آوری مقصد تاکید دارد. مقاله حاضر با رویکردی نظری و با استفاده از مرور منابع داخلی و خارجی به تبیین نقش گردشگری احیاگر در مدیریت محیط زیست مقاصد می پردازد. یافته های نظری نشان می دهد که گردشگری احیاگر می تواند مدیریت مقصد را از سطح اقدامات کنترلی به سطح اقدامات ترمیمی و تحول آفرین ارتقا دهد، همچنین مشارکت جامعه محلی، آموزش گردشگران، طراحی الگوهای بومی، تدوین شاخص های احیاگری و هماهنگی نهادی از الزامات اجرای این رویکرد در ایران محسوب می شوند. در نهایت گردشگری احیاگر می تواند ابزاری موثر برای احیای محیط زیست، تقویت فرهنگ محلی و بهبود کیفیت زندگی جوامع میزبان باشد.

کلیدواژه ها:

گردشگری ، احیاگر ، گردشگری پایدار ، مدیریت محیط زیست ، تاب آوری مقصد