تحلیل صید ناخواسته غضروف ماهیان در ترال میگو و پیامدهای آن بر توسعه پایدار دریامحور: از ارتقای ارزش اقتصادی تا صیانت از ذخایر

ماهیان غضروفی، شامل کوسه ها و سفره ماهیان، از گونه های کلیدی اکوسیستم های دریایی هستند که به دلیل رشد کند، بلوغ دیرهنگام و تولیدمثل محدود، نسبت به فشارهای صید صنعتی آسیب پذیرند. صید ضمنی، به ویژه در صیدهای ترال میگو، یکی از مهم ترین عوامل تهدید این گروه محسوب می شود و بخش قابل توجهی از ترکیب صید صنعتی را تشکیل می دهد. مطالعه حاضر به منظور تحلیل صید ضمنی ماهیان غضروفی در آب های استان هرمزگان و ارزیابی سهم آن در ترکیب صید ترال میگو انجام شد و هدف آن ارائه راهکارهایی برای مدیریت پایدار و بهره برداری اقتصادی از منابع دریایی بود. نمونه برداری طی پنج روز در شهریورماه ۱۴۰۴ با استفاده از یک لنج مجهز به تور ترال استاندارد و حضور تیم تحقیقاتی انجام شد. در هر گشت، وزن صید هدف (میگو) و صید ضمنی (ماهیان غضروفی) ثبت شد. گونه ها بر اساس کلید شناسایی FAO و اطلس ماهیان خلیج فارس شناسایی و درصد فراوانی و فراوانی تجمعی محاسبه گردید. نتایج نشان داد که ۱۰ گونه ماهیان غضروفی شامل ۳ گونه کوسه و ۷ گونه سفره ماهی در صید حضور داشتند. بیشترین فراوانی مربوط به کوسه چاک لب (Rhizoprionodon acutus) و کمترین فراوانی به رامک خط کمانی (Aetomylaeus nichofii) اختصاص داشت. نسبت وزنی ماهیان غضروفی به صید میگو بین ۳۶.۵ تا ۸.۲۴ درصد نوسان داشت و میانگین آن ۷.۱۰ درصد بود. این یافته ها تاکید می کند که ماهیان غضروفی بخش قابل توجهی از صید ناخواسته را تشکیل می دهند و نوسانات روزانه سهم وزنی آن ها اهمیت پایش مستمر را نشان می دهد. با توجه به ارزش اکولوژیک و اقتصادی صید ضمنی، مدیریت هوشمند صید شامل اصلاح ابزارهای صید، پایش داده محور، آموزش صیادان و توسعه بازار برای گونه های قابل استفاده، می تواند ضمن حفظ ذخایر، بهره وری اقتصادی را افزایش دهد. این رویکرد نمونه ای از توسعه پایدار دریامحور در خلیج فارس است که اهداف اکولوژیک، اقتصادی و اجتماعی را همزمان پوشش می دهد.

کلیدواژه ها:

ماهیان غضروفی ، صید ضمنی ، ترال میگو ، خلیج فارس ، توسعه پایدار دریامحور ، مدیریت صید