نقش فناوریهای نوین و الزامات مقرراتی در ارتقای ایمنی کارگاههای ساختمانی با تاکید بر مدل سازی اطلاعات ساختمان فناوریهای حسگر محور و مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ایران

ایمنی در کارگاههای ساختمانی یکی از اساسی ترین موضوعات مدیریت پروژه های عمرانی است؛ زیرا محیط های ساخت و ساز به دلیل ماهیت پویا، تغییرپذیر و پرریسک خود همواره با احتمال وقوع حوادث شغلی، خسارات انسانی و زیان های اقتصادی همراه هستند. در سال های اخیر توسعه فناوری های دیجیتال به ویژه مدل سازی اطلاعات ساختمان یا BIM، فناوری های حسگر محور، پایش بلادرنگ و سامانه های هوشمند مدیریت ریسک امکان تحول در رویکردهای سنتی ایمنی را فراهم کرده است. از سوی دیگر الزامات مقرراتی مانند مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ایران چارچوب حقوقی و اجرایی لازم برای حفاظت از نیروی انسانی و کنترل خطرات در حین اجرا را تعیین می کند. هدف این مقاله بررسی نقش توامان فناوری های نوین و الزامات مقرراتی در ارتقای ایمنی کارگاه های ساختمانی است. این پژوهش با روش مروری - تحلیلی و بر پایه منابع منتخب انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که BIM از طریق شناسایی زودهنگام خطرات، تشخیص تداخل ها، شبیه سازی عملیات اجرایی و بهبود ارتباط میان ذی نفعان می تواند نقش مهمی در کاهش ریسک های ایمنی ایفا کند. همچنین فناوری های حسگر محور با فراهم کردن داده های دقیق و لحظه ای امکان پایش فعال، هشداردهی پیشگیرانه و تصمیم گیری مبتنی بر داده را فراهم می سازند. با وجود این تحقق ایمنی پایدار در کارگاه های ساختمانی نیازمند تلفیق فناوری، آموزش، فرهنگ سازی و اجرای دقیق مقررات است. بر این اساس، مقاله حاضر پیشنهاد می کند که نظام مدیریت ایمنی کارگاه های ساختمانی بر پایه رویکردی یکپارچه شامل مقررات، BIM، حسگرها، آموزش و ارزیابی مستمر بازطراحی شود.

کلیدواژه ها:

ایمنی کارگاه ساختمانی ، مدل سازی اطلاعات ساختمان BIM ، فناوری حسگر محور ، مدیریت ، ریسک ، مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان