آمایش سرزمین، ارزیابی توان اکولوژیک و برنامه ریزی کاربری اراضی

محل استقرار سکونتگاه ها و سایر تاسیسات انسان ساخت کاملا تحت تاثیر پدیده های محیطی است. امروزه به تبع رشد سریع جمعیت، توسعه ساخت و سازها اجتناب ناپذیر و تاثیر نامطلوب نیازهای بشر بر زمین همچنین استفاده از مناطق حاشیه شهرها و روستاها برای ایجاد خانه و فعالیت های اقتصادی و صنعتی گسترشی روزافزون دارد. خلق این بناها از طرفی موجب تغییرات عمده در محیط است و چرخه آب، انرژی و مواد را به هم می زند و از سوی دیگر تحت تاثیر محیط طبیعی قرار دارد. در این زمینه، تخصیص عاقلانه زمین به فعالیت های گوناگون انسانی مانند زراعت و باغداری، مرتع و جنگل، صنعت و معدن، شهر و روستا و غیره برای ساماندهی فضای جغرافیایی و حفظ و بهره برداری خردمندانه از منابع طبیعی سرزمین از جمله مباحث برنامه ریزی است که آمایش سرزمین یا برنامه ریزی محیط زیست خوانده می شود. فضای زیست طبیعی جهان توان اکولوژیکی محدودی برای استفاده انسان دارد. به کارگیری ناآگاهانه سرزمین همراه با مدیریت غلط به بهره برداری نادرست و استفاده غیرمنطقی انسان از سرزمین منجر شده است. کشاورزی در پهنه هایی انجام می گیرد که توانی برای تولید فرآورده های کشاورزی ندارد، در زمینی خانه سازی می شود که برای احداث بنا و ساختمان نامناسب است؛ در دامنه هایی مرتعداری انجام می شود که توان تولیدی برای این کار را ندارد بنابراین کاهش بیش از حد منابع نتیجه استفاده غیرمنطقی و نامتعادل انسان از سرزمین است. تغییر کاربری اراضی، فرسایش، کویرزایی، جنگل زدایی، مسمومیت و آلودگی زمین ها، آب و خاک که منابع طبیعی جهان را به مخاطره می اندازند در بیشتر موارد به واسطه استفاده غیرمنطقی از زمین روی می دهند. تبدیل زمین از یک نوع کاربری به کاربری دیگر میزان فرسایش را تا هزار برابر روی کره زمین بالا برده است.

کلیدواژه ها:

آمایش ، زمین ، توان اکولوژیک ، تاثیرگذاری زیست محیطی ، اراضی ، کشاورزی