رویکردهای نوین در طراحی معماری مرکز بازتوانی و بازپروری زنان تحت خشونت خانگی با تاکید بر معماری شفابخش

خشونت خانگی از جمله آسیب های اجتماعی پیچیده ای است که پیامدهای آن فراتر از صدمات جسمی، ابعاد روانی اجتماعی و هویتی افراد را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. در این میان کیفیت محیط های کالبدی و نحوه سازماندهی فضاهای حمایتی می تواند نقش موثری در فرآیند بازتوانی و بازیابی احساس امنیت و استقلال زنان آسیب دیده ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین اصول طراحی معماری مراکز بازتوانی زنان تحت خشونت خانگی و با تاکید بر رویکرد معماری شفابخش و طراحی آگاه از تروما انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، بررسی مبانی نظری و تحلیل نمونه های موردی مرتبط است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مولفه هایی نظیر سلسله مراتب فضایی، تامین حریم خصوصی، نظارت پذیری کنترل شده، بهره گیری از نور طبیعی، ارتباط موثر با طبیعت، انعطاف پذیری عملکردی و ایجاد فضاهای جمعی، حمایتی از مهم ترین عوامل ارتقای کیفیت محیط در این مراکز به شمار می آیند. نتایج حاصل بیانگر آن است که معماری می تواند فراتر از یک پاسخ کالبدی به عنوان ابزاری درمان محور در کاهش تنش های روانی، افزایش حس تعلق، تقویت تعاملات اجتماعی و تسهیل فرآیند بازگشت زنان به زندگی مستقل عمل کند. در این راستا پژوهش حاضر مجموعه ای از راهبردهای طراحی را برای ارتقای کیفیت فضاهای بازتوانی و ایجاد محیطی ایمن، انسانی و توانمندساز ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مرکز بازتوانی ، خشونت خانگی ، معماری ، شفابخش ، طراحی آگاه از تروما