بررسی مسئولیت کیفری هوش مصنوعی در نظام حقوقی ایران و جهان

توسعه شتابان هوش مصنوعی (AI) و نفوذ روزافزون آن در ابعاد مختلف زندگی بشر نظام های حقوقی را با چالش های نوینی روبرو ساخته است. یکی از اساسی ترین این چالش ها، مسئله مسئولیت کیفری در قبال اعمال زیانبار ناشی از سیستم های هوش مصنوعی است. این مقاله با تمرکز بر نظام حقوقی ایران به بررسی مبانی نظری و عملی مسئولیت کیفری هوش مصنوعی می پردازد. نگارنده در ابتدا به تبیین مفاهیم بنیادین هوش مصنوعی و مسئولیت کیفری و ارتباط میان آنها پرداخته و سپس به تحلیل چالش های مربوط به انتساب رفتار و عنصر روانی به هوش مصنوعی می پردازد. در ادامه، مدل های مختلف مسئولیت اعم از مسئولیت مستقیم و غیرمستقیم مورد کاوش قرار گرفته و نقاط ضعف و قوت آنها در چارچوب حقوق ایران ارزیابی می شود، همچنین خلاهای قانونی فعلی و چالش های عملی پیش رو مورد بحث و بررسی قرار می گیرند. در نهایت با ارائه بحث و نتیجه گیری پیشنهاداتی راهگشا برای ساماندهی مسئولیت کیفری هوش مصنوعی در نظام حقوقی ایران ارائه خواهد شد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مسئولیت کیفری ، نظام حقوقی ایران ، انتساب ، رفتار ، عنصر روانی ، حقوق جزا ، نوآوری فناورانه