نقش برچسب زنی و شرم اجتماعی در عدم مراجعه بزه دیدگان خشونت خانگی به نظام عدالت کیفری

زمینه و هدف: خشونت خانگی به رغم پیامدهای گسترده در بسیاری از موارد گزارش نمی شود و در رقم سیاه بزهکاری باقی می ماند. یکی از موانع اساسی در افشای این گونه بزهکاری ها برچسب زنی اجتماعی و شرم تحمیل شده بر بزه دیدگان است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش ساختاری این عوامل در پدیدآیی سکوت کیفری و بررسی پیامدهای جرم شناختی آن انجام شده است. روش: این مطالعه با رویکرد توصیفی تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای، اسناد حقوقی و نظریه های جرم شناسی انجام یافته و با تحلیل مفهومی، تاثیر برچسب زنی، شرم و بزه دیدگی ثانویه بر رفتار گزارش دهی بزه دیدگان خشونت خانگی را بررسی می کند. یافته ها: نتایج تحقیق نشان می دهد که برچسب زنی اجتماعی از طریق تضعیف هویت و جایگاه بزه دیده به درونی سازی سرزنش و شرم فردی و نهایتا امتناع یا تعویق افشای بزه می انجامد. این فرایند، اعتماد به نهادهای عدالت کیفری را کاهش داده، بزه دیدگی ثانویه را تشدید و استمرار چرخه خشونت را تسهیل کرده است. شرم اجتماعی نیز به مثابه مکانیسم کنترل غیررسمی سکوت و انزوای بزه دیدگان را طبیعی سازی می کند. بحث و نتیجه گیری: تقویت حمایت بزه دیده، ایجاد سازوکارهای گزارش دهی امن و محرمانه، آموزش ضابطان برای مواجهه غیرقضاوت گر و ارتقاء نقش نهادهای حمایتی نظیر اورژانس اجتماعی، راهکاری اساسی برای عبور از سکوت کیفری است. بازاندیشی در سیاست جنایی و اتخاذ رویکرد فراگیر ساختاری می تواند زمینه تحقق عدالت کیفری و حمایت موثر از بزه دیدگان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

برچسب زنی اجتماعی ، شرم اجتماعی ، خشونت خانگی ، بزه دیدگی ثانویه ، رقم سیاه بزهکاری