تسلیم الکترونیکی و آثار آن در عقد اجاره الکترونیکی با تاکید بر حقوق ایران

گسترش فناوری های ارتباطی و توسعه بسترهای دیجیتال موجب شکل گیری گونه های جدیدی از قراردادها شده است که از جمله مهم ترین آن ها قراردادهای اجاره الکترونیکی است. در این نوع قراردادها، مفهوم سنتی «تسلیم» که در حقوق مدنی به عنوان یکی از آثار اساسی عقد اجاره شناخته می شود، با چالش هایی مواجه می گردد؛ زیرا در بسیاری از موارد مورد اجاره ماهیتی غیرمادی یا دیجیتال دارد و تحویل آن از طریق ابزارهای الکترونیکی صورت می گیرد. پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم تسلیم الکترونیکی و بررسی آثار آن در عقد اجاره الکترونیکی در نظام حقوقی ایران انجام شده است. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای ابتدا مفهوم تسلیم در فقه و حقوق مدنی ایران را بررسی کرده و سپس امکان انطباق آن با شیوه های نوین تحویل در بسترهای الکترونیکی را تحلیل می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که اگرچه قانون مدنی ایران به طور صریح به مفهوم تسلیم الکترونیکی اشاره نکرده است اما با تفسیر کارکردی از مقررات مربوط به تسلیم و با توجه به قواعد کلی قراردادها و مقررات قانون تجارت الکترونیکی می توان تحقق تسلیم را در قالب ارائه دسترسی دیجیتال، انتقال کد یا ایجاد امکان بهره برداری از منافع مورد اجاره نیز پذیرفت. در نتیجه تسلیم الکترونیکی می تواند همان کارکرد حقوقی تسلیم سنتی را ایفا کرده و آثار عقد اجاره از جمله انتقال منافع و آغاز مسئولیت های قراردادی بر آن مترتب گردد.

کلیدواژه ها:

تسلیم الکترونیکی ، عقد اجاره الکترونیکی ، قراردادهای آنلاین ، منافع ، حقوق ایران