حقوق و اجرای احکام تخلفات ساختمانی در شهرداری ها؛ چالش ها و راهکارها با تاکید بر نقش کارشناسان شهری

تخلفات ساختمانی یکی از مسائل اساسی مدیریت شهری در شهرهای ایران محسوب می شود که پیامدهای منفی متعددی بر ایمنی، نظم کالبدی، حقوق شهروندی و کیفیت زندگی شهری برجای می گذارد. افزایش تقاضای ساخت و ساز، سودآوری اقتصادی زمین شهری، ضعف نظارت های فنی و حقوقی و پیچیدگی قوانین شهرسازی از عوامل موثر در گسترش این تخلفات به شمار می روند. در چارچوب نظام حقوقی کشور شهرداری ها به عنوان نهاد اصلی مدیریت شهری مسئول شناسایی، رسیدگی و اجرای احکام تخلفات ساختمانی هستند؛ با این حال اجرای موثر این احکام در عمل با موانع و چالش های متعددی روبه رو است. هدف پژوهش حاضر بررسی و تحلیل ابعاد حقوقی و اجرایی تخلفات ساختمانی در شهرداری ها با تاکید نقش کارشناسان شهری در فرآیند، تشخیص، رسیدگی و اجرای احکام است. روش تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعه قوانین و مقررات مرتبط، تحلیل آراء مراجع رسیدگی به تخلفات، اسناد ساختمانی، بررسی و پژوهش های پیشین و تحلیل تجربیات کارشناسان شهری گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عواملی نظیر ابهام در حدود اختیارات قانونی، تداخل وظایف نهادی، ضعف هماهنگی میان شهرداری ها و سایر نهادهای مرتبط و کمرنگ بودن نقش کارشناسی تخصصی در مراحل مختلف رسیدگی موجب کاهش کارآمدی اجرای احکام تخلفات ساختمانی شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تقویت جایگاه حقوقی و حرفه ای کارشناسان شهری، یکپارچه سازی رویه های اجرایی، ارتقای نظام نظارت فنی و استفاده از سامانه های هوشمند شهری می تواند نقش موثری در کاهش تخلفات ساختمانی و بهبود فرآیند اجرای احکام در شهرداری ها ایفا کند.

کلیدواژه ها:

تخلفات ساختمانی ، اجرای احکام ، حقوق شهری ، شهرداری ها ، کارشناسان شهری