نحوه برخورد با تخلفات ساختمانی در ایران و فرانسه

این مقاله به تحلیل تطبیقی نظام های حقوقی ایران و فرانسه در برخورد با تخلفات ساختمانی می پردازد و تقابل بنیادین میان دو فلسفه حقوقی را آشکار می سازد: رویکردی مبتنی بر اعاده نظم عمومی و کیفر در فرانسه در برابر رویکردی درآمد-محور در ایران. با استفاده از روش تحلیل تطبیقی و مبتنی بر اسناد، یافته های کلیدی نشان می دهد که نظام حقوقی فرانسه بر پایه تفکیک دقیق مسئولیت های اداری، کیفری و مدنی استوار است و نهادهای قضایی متخصص وظیفه رسیدگی را بر عهده دارند (Morand-Deviller ۲۰۲۳). در مقابل، نظام حقوقی ایران رویکردی متمرکز و شبه قضایی اتخاذ کرده و رسیدگی را در صلاحیت کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری قرار داده است. این ساختار منجر به تعارض منافع ساختاری برای شهرداری شده و ضمانت اجراها به ویژه جریمه نقدی عملا به ابزاری برای قانونمند کردن تخلف و منبع درآمدی برای شهرداری ها بدل شده است (کامیار ۱۳۹۹). نتیجه گیری اصلی این است که نظام فرانسه با وجود پیچیدگی به دلیل انسجام ساختاری و تمرکز بر حاکمیت قانون کارآمدتر عمل می کند در حالی که نظام ایران نیازمند اصلاحات پارادایمی برای گذار از رویکرد درآمدزایی به سمت حفاظت از نظم عمومی و اصول شهرسازی است.

کلیدواژه ها:

تخلفات ساختمانی ، نظام حقوقی ایران ، نظام حقوقی فرانسه ، تحلیل تطبیقی ، کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری