بررسی قوانین و مقررات حاکم بر حریم شهر و ضمانت اجراهای مقابله با ساخت و سازهای غیر مجاز در شهر تهران

حریم شهر به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای برنامه ریزی و مدیریت شهری نقش تعیین کننده ای در کنترل توسعه فیزیکی شهرها، حفاظت از محیط زیست، صیانت از اراضی کشاورزی و جلوگیری از ساخت و سازهای غیر مجاز دارد. با گسترش شهرنشینی و افزایش تقاضا برای زمین و مسکن مدیریت حریم شهرها به یکی از چالش های اساسی نظام حقوقی و مدیریتی کشور تبدیل شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای به بررسی مفهوم حریم، شهر جایگاه آن در قوانین و مقررات ایران، نحوه مدیریت ساخت و ساز در حریم شهر تهران و ضمانت اجراهای قانونی مربوط می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه قوانین متعددی از جمله قانون شهرداری، قانون تعاریف محدوده و حریم شهر و روستا، طرح جامع تهران و قوانین حفاظت از محیط زیست در این زمینه وجود دارد اما تعدد مراجع تصمیم گیر، تداخل وظایف دستگاه های اجرایی، ضعف نظارت و گسترش ساخت و سازهای غیر مجاز اثر بخشی این مقررات را کاهش داده است. همچنین ساخت و سازهای غیر مجاز و تغییر کاربری اراضی در حریم شهرها آثار نامطلوبی بر محیط زیست، منابع طبیعی، توسعه پایدار و کیفیت زندگی شهروندان بر جای می گذارد. از اینرو تقویت مدیریت یکپارچه شهری، افزایش هماهنگی میان نهادهای مسئول، تشدید نظارت بر ساخت و سازها و اجرای دقیق قوانین موجود از مهمترین راهکارهای بهبود وضعیت حریم شهری محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

حریم ، شهر ، ساخت و ساز غیر مجاز ، مدیریت شهری ، شهرداری ، محیط زیست ، توسعه پایدار ، شهر تهران