چالش ها و راهکارهای حمایتی از اطفال و نوجوانان در نظام حقوقی ایران و جهان

مقاله حاضر با هدف بررسی چالش ها و راهکارهای حمایتی از اطفال و نوجوانان در نظام حقوقی ایران و اسناد بین المللی تدوین شده است. روش پژوهش به صورت توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسناد و قوانین داخلی و بین المللی می باشد. یافته ها نشان می دهد که با وجود تصویب اسناد مهمی همچون کنوانسیون حقوق کودک (۱۹۸۹) و الحاق مشروط ایران به آن در سال ۱۳۷۲ و نیز تصویب قوانینی مانند قانون حمایت از کودکان و نوجوانان (۱۳۸۱) و نسخه بازنگری شده (۱۳۹۹)، نظام حقوقی ایران همچنان با برخی چالش ها مواجه است. از جمله این چالش ها می توان به خلاهای جرم انگاری در برخی مصادیق کودک آزاری به ویژه درون خانواده، استثنای پدر در قوانین کیفری، نبود دادرسی شکلی کاملا افتراقی متناسب با وضعیت روانی کودکان بزه دیده، ضعف در سازوکارهای گزارش دهی و پیگیری قضایی و فقدان برنامه های آموزشی و فرهنگی منسجم برای پیشگیری اشاره کرد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که حمایت موثر از کودکان نیازمند رویکردی ترکیبی شامل اصلاح و تکمیل قوانین کیفری و شکلی، توسعه نهادهای تخصصی قضایی و حمایتی نظیر پلیس ویژه کودکان و دادگاه های اطفال، اجرای برنامه های پیشگیرانه در سه سطح، اولیه، ثانویه و ثالثیه و مشارکت فعال سازمان های مردم نهاد و جامعه مدنی است. بدون اجرای هماهنگ این راهکارها تحقق کامل حقوق کودکان به عنوان سرمایه های ملی و گروهی آسیب پذیر با دشواری جدی روبرو خواهد بود.

کلیدواژه ها:

کودک آزاری ، حقوق کودک ، دادرسی افتراقی ، کنوانسیون حقوق کودک ، حمایت کیفری