طراحی و ارزیابی اثربخشی الگوی عصب روان شناختی خلاق سازی ذهن بر کارکردهای ادراکی-حرکتی، بینایی-فضایی و حافظه ی کودکان مبتلا به اختلال یادگیری حساب نارسا

زمینه و هدف: اختلال یادگیری معضلی است که کارکردهای عصب روانشناختی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار می دهد. هدف این پژوهش، طراحی الگوی عصب روان شناختی خلاق سازی ذهن در کودکان حساب نارسا بود. روش بررسی: پژوهش حاضر، در زمره طرح های توصیفی-همبستگی گذشته نگر بود. جامعه آماری شامل 1800 نفر از دانش آموزان پایه اول تا ششم شهرستان بندرانزلی بود که در سال تحصیلی 97-96 مشغول به تحصیل بودند. ابتدا با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی تعداد 10 مدرسه ابتدایی از کل مدارس شهرستان انتخاب و پس از مراجعه به مدارس، آزمون هوش وکسلر(2004) ازمون ریاضیات کی مت(1988) بر روی دانش آموزان اجرا گردید و تعداد 204 نفر از دانش آموزان حساب نارسا، انتخاب شدند و پرسشنامه های کارکردهای اجرایی(2002)، آزمون غلبه طرفی مغز (1965)، خلاقیت(1372) پرسشنامه های ادراکی-حرکتی کراتی(1967)، آزمون دیداری-فضایی بلوک های کرسی(1972) و آزمون حافظه ی آلووی (2008) بر روی آنها اجرا گردید. الگوی پیشنهادی با نرم افزار لیزرل و با استفاده از تکنیک مدل یابی معادلات ساختاری با سطح معناداری 01/0 بررسی شد. پس از اعتبار سنجی و ارائه مدل، مجددا تعداد 30 نفر از دانش آموزان دارای اختلال یادگیری حساب نارسا که در اعتبار سنجی شرکت نکرده بودند، به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند، سپس پرسشنامه های ادراکی-حرکتی کراتی، آزمون دیداری-فضایی بلوک های کرسی و آزمون حافظه ی آلووی بر روی هر دو گروه اجرا شد. پس از آن، الگوی عصب روان شناسی خلاق سازی ذهن، بر روی گروه آزمایش طی 12 جلسه ی دو ساعته اجرا شد و گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آزمون کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج معادلات ساختاری نشان داد میان متغیرهای کارکردهای اجرایی با خلاق سازی (36/ Beta=، 003/0-p=) رابطه وجود داشت. میان خلاق سازی با کارکرد ادراکی(30/0 Beta=، 003/0 p=)، حرکتی(21/ Beta=، 001/0-p=)، بینایی-فضایی(36/ Beta=، 003/0 p=) و حافظه(24/0 Beta=، 003/0 p=) رابطه وجود داشت. با انجام برازش مدل نهایی، شاخص های برازش به ترتیب برای مجذور خی (05/0p= ، 68/4CMIN=)،شاخص برازش تطبیقی-(91/0CFI=)، مقدار شاخص برازش مقتصد هنجار شده(661/ =PNFI) و نیز ریشه میانگین مربعات خطای برآورد(06/0RMSEA=) محاسبه شد که نشان داد مدل حاصل برازش مناسبی برای داده ها داشت. همچنین میانگین گروه ها با استفاده از تحلیل کوواریانس نشان داد کارکرد ادراکی-حرکتی، کارکرد بینایی فضایی و کارکرد حافظه گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به صورت معنی داری افزایش یافته است نتیجه گیری: بر اساس یافته های این پژوهش، الگوی طراحی شده بر بهبود مشکلات عصب روانشناختی کودکان دبستانی، مفید است و استفاده از این الگو به معلمان کمک خواهد کرد تا مشکلات عصب روانشناختی دانش آموزان را شناسایی و درمان کنند.

کلیدواژه ها:

عصب روانشناختی ، خلاق سازی ذهن ، حساب نارسا