مدیریت نوآوری دیجیتال در صنعت خرده فروشی با تمرکز بر قابلیت های کلیدی اینترنت اشیا و رتبه بندی فروشگاه های پیشرو

تحولات سریع فناوری های دیجیتال، به ویژه اینترنت اشیا  (IoT)، چشم انداز صنعت خرده فروشی را دستخوش تغییرات اساسی کرده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، تحلیل و اولویت بندی قابلیت های اینترنت اشیا و همچنین رتبه بندی فروشگاه های هوشمند منتخب، یک رویکرد ترکیبی تصمیم گیری چندمعیاره را در محیط فازی ارائه می دهد. در گام نخست، بر پایه مرور نظام مند ادبیات و نظر خبرگان، ۱۴ قابلیت کلیدی اینترنت اشیا استخراج و با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و داده های جمع آوری شده از ۱۳۸ مدیرمیانی و ارشد در فروشگاه های زنجیره ای اتکا در شهر تهران، ساختار مفهومی آن اعتبارسنجی شد. در مرحله دوم، با بهره گیری از تکنیک دنپ فازی، روابط علی میان مولفه ها تحلیل و اوزان نهایی محاسبه گردید. نتایج این مرحله نشان داد که مولفه هایی مانند «ارائه خدمات شخصی سازی شده»، «ارتقاء تجربه مشتری» و «کاهش زمان تاخیر» از بالاترین اهمیت برخوردارند. در گام نهایی، با استفاده از روش مارکوس در محیط فازی، ۱۶ فروشگاه هوشمند آسیایی از منظر میزان بهره گیری از قابلیت های IoT رتبه بندی شدند، به طوری که فروشگاه مفهومی تاچیکاوا در جایگاه نخست و مرکز خرید لیک تاون در رتبه آخر قرار گرفتند. یافته های این پژوهش می تواند به عنوان الگویی راهبردی برای مدیران صنعت خرده فروشی ایران مورد استفاده قرار گیرد. مدیران می توانند با الگوبرداری از تجربه فروشگاه های برتر آسیایی، شکاف دیجیتال موجود را شناسایی کرده، اولویت های سرمایه گذاری در فناوری را به صورت هدفمند تعریف نموده و گام هایی موثر در مسیر توسعه زیرساخت های هوشمند بردارند. ر نظام مند ادبیات و نظر خبرگان، ۱۴ قابلیت کلیدی اینترنت اشیا استخراج و با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و داده های جمع آوری شده از ۱۳۸ مدیرمیانی و ارشد در فروشگاه های زنجیره ای اتکا در شهر تهران، ساختار مفهومی آن اعتبارسنجی شد. در مرحله دوم، با بهره گیری از تکنیک دنپ فازی، روابط علی میان مولفه ها تحلیل و اوزان نهایی محاسبه گردید. نتایج این مرحله نشان داد که مولفه هایی مانند «ارائه خدمات شخصی سازی شده»، «ارتقاء تجربه مشتری» و «کاهش زمان تاخیر» از بالاترین اهمیت برخوردارند. در گام نهایی، با استفاده از روش مارکوس در محیط فازی، ۱۶ فروشگاه هوشمند آسیایی از منظر میزان بهره گیری از قابلیت های اینترنت اشیا رتبه بندی شدند، به طوری که فروشگاه مفهومی تاچیکاوا در جایگاه نخست و مرکز خرید لیک تاون در رتبه آخر قرار گرفتند. یافته های این پژوهش می تواند به عنوان الگویی راهبردی برای مدیران صنعت خرده فروشی ایران مورد استفاده قرار گیرد. مدیران می توانند با الگوبرداری از تجربه فروشگاه های برتر آسیایی، شکاف دیجیتال موجود را شناسایی کرده، اولویت های سرمایه گذاری در فناوری را به صورت هدفمند تعریف نموده و گام هایی موثر در مسیر توسعه زیرساخت های هوشمند بردارند.

کلیدواژه ها:

اینترنت اشیا ، تحول دیجیتال ، خرده فروشی هوشمند ، دنپ فازی ، مارکوس فازی