اولویت بندی سیل خیزی زیرحوضه های جاری از دامنه های شمالی و جنوبی به کلان شهر تبریز با استفاده از روش های SWARA-MABAC و شاخص های مورفومتری

در دامنه های شمالی و جنوبی تبریز، حوضه های آبریز کوچک و بزرگی وجود دارند که جریان آب آن ها به سوی شهر هدایت می شود. گسترش و توسعه شهر در جهت خروجی این حوضه ها، همراه با تغییرات گسترده در کاربری اراضی و دست کاری مسیرهای طبیعی عبور آب طی چند دهه اخیر، موجب افزایش خطر وقوع سیلاب شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی و اولویت بندی پتانسیل سیل خیزی حوضه های آبریز منتهی به کلان شهر تبریز با استفاده از تحلیل های مورفومتری و مدل های تصمیم گیری چندمعیاره انجام شده است. بدین منظور، ابتدا ویژگی های مورفومتری حوضه های شمالی و جنوبی تبریز شامل پارامترهای مساحت، تعداد آبراهه، تراکم زهکشی، فراوانی آبراهه، بافت زهکشی، شدت زهکشی، نسبت دایره ای، نسبت شکل پذیری، ضریب فشردگی، اختلاف ارتفاع و عدد ناهمواری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی استخراج شدند. سپس با به کارگیری روش SWARA وزن معیارهای موثر در سیل خیزی تعیین گردید. در ادامه، با استفاده از مدل MABAC، حوضه های آبریز بر اساس پتانسیل وقوع سیل اولویت بندی شدند. نتایج نشان داد که در بین حوضه های شمالی، حوضه N۱ با وزن نهایی ۰.۲۰۶ بالاترین پتانسیل سیل خیزی را دارا می باشد. در بین حوضه های جنوبی نیز حوضه S۶ با وزن ۰.۳۶۶ به عنوان حساس ترین حوضه شناسایی شد. این حوضه ها عمدتا به دلیل دارا بودن مساحت بزرگ تر، تراکم زهکشی بالا و شیب تند، از پتانسیل سیل خیزی بالایی برخوردار هستند.

کلیدواژه ها:

سیل خیزی ، تحلیل مورفومتری ، مدل های چندمعیاره تصمیم گیری(MCDM) ، شبکه زهکشی ، کلان شهر تبریز