بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسش نامه کیفیت خیال پردازی های روزمره (QuOD)

پژوهش حاضر باهدف بررسی ویژگی های روان سنجی و هنجاریابی نسخه فارسی پرسش نامه کیفیت خیال پردازی های روزمره (QuOD) در جامعه فارسی زبان انجام شد. این پرسش نامه با تمرکز بر ابعاد کیفی خیال پردازی روزمره، از جمله فراوانی، لذت بخشی و واقع گرایی، ابزار مناسبی برای تمایز میان اشکال سازگارانه و ناسازگارانه این پدیده شناختی فراهم می کند. روش پژوهش از نوع توصیفی - همبستگی و مقطعی بود و جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود. نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای انجام شد و حجم نمونه نهایی ۲۸۰ نفر (۱۴۴ زن و ۱۳۶ مرد) بود که داده های آنان تحلیل گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه کیفیت خیال پردازی های روزمره (QuOD)، مقیاس خیال پردازی ناسازگارانه (MDS-۱۶) و پرسش نامه تنظیم هیجان گروس و جان بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی، ضریب آلفای کرونباخ و شاخص های پایایی ترکیبی و میانگین واریانس استخراج شده تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که ساختار عاملی پرسش نامه در نمونه ایرانی دوبعدی است و شامل عوامل «کیفیت ادراکی» (ترکیبی از لذت بخشی و واقع گرایی) و «تداوم تجربه» (شامل فراوانی و استمرار) می شود که در مجموع حدود ۶۴ درصد واریانس را تبیین می کنند. شاخص های برازش مدل تاییدی (مانند CFI، TLI، RMSEA و SRMR) برازش مناسب مدل را تایید کردند. پایایی درونی با آلفای کرونباخ برای عوامل کیفیت ادراکی، تداوم تجربه و نمره کل مطلوب بود و شاخص های پایایی ترکیبی و AVE نیز بالاتر از حد قابل قبول بودند. روایی همگرا با همبستگی متوسط و مثبت با MDS-۱۶ و روایی واگرا با همبستگی پایین با مشکلات تنظیم هیجان تایید شد. نتایج حاکی از اعتبار روان سنجی مناسب نسخه فارسی این پرسش نامه است و آن را به عنوان ابزاری معتبر برای سنجش کیفیت خیال پردازی روزمره در پژوهش های شناختی، اجتماعی و بالینی در بافت فرهنگی فارسی زبان پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

روایی ، پایایی ، کیفیت خیال پردازی های روزمره