پیش بینی تغییرات پوشش گیاهی ایران تحت سناریوی اقلیمی SSP۲-۴.۵

تغییرات اقلیمی یکی از عوامل اصلی موثر بر پویایی پوشش گیاهی و سلامت اکوسیستم ها است. هدف این پژوهش، پیش بینی تغییرات شاخص نرمال شده پوشش گیاهی در ایران تحت سناریوی اقلیمی SSP۲–۴.۵ می باشد. برای این منظور از داده های سری زمانی دمای حداقل، دمای حداکثر، بارش و مدل ارتفاعی و داده های NDVI حاصل از سنجنده MODIS استفاده شد. همچنین جهت پیش بینی از متغیرهای اقلیمی تحت سناریو SSP۲–۴.۵ استفاده شده است. مدل سازی رابطه ی بین متغیرهای اقلیمی و NDVI با استفاده از الگوریتم XGBoost Regressor انجام گرفت. ارزیابی مدل با مقادیر R²=۰.۸۶۹، RMSE=۰.۰۸۵ و MAE=۰.۰۶۳ نشان دهنده ی دقت بالای مدل در بازتولید الگوی پوشش گیاهی بود. نتایج مکانی نشان داد که مقدار NDVI در بخش های مرکزی، شرقی و جنوب شرقی کشور کاهش چشمگیری داشته و این نواحی مستعد افت پوشش گیاهی و خشکی بیشتر هستند. در مقابل، مناطق شمال و شمال غرب ایران (به ویژه نواحی حاشیه ی دریای خزر و زاگرس شمالی) با پایداری نسبی مواجه اند. این الگو بیانگر اثر منفی گرمایش و کاهش بارش بر پوشش گیاهی مناطق خشک و اهمیت اتخاذ راهبردهای سازگاری با تغییر اقلیم و مدیریت منابع طبیعی در آینده است.

کلیدواژه ها:

شاخص نرمال شده تفاضل پوشش گیاهی (NDVI) ، تغییر اقلیم ، سنجش ازدور ، مدل XGBoost ، سناریوی SSP۲–۴.۵